NAS: ontwenningsverschijnselen bij pasgeborenen na in utero blootstelling aan opioïden. Maine 2010: 276 gevallen (vs 70 in 2005) – explosieve toename. Landelijk: 1 baby per 15 minuten geboren met NAS (VS data).

Heroïne (klassiek)

• Incidentie: 55-94% van blootgestelde baby's (AAP 1998)
• Symptomen: CNS irritabiliteit (geeuwen, niezen, trillingen, hypertonie, insulten 2-11%), GI (braken, diarree, slechte voeding, gewichtsverlies), autonom (zweten, verstopte neus, koorts, huidverkleuring door hypoxie)
• Onset: 24-48u, piek 48-72u
• Wiegedood risico: 5x hoger (J Natl Med Assoc 1988)
• Lager geboortegewicht, grotere hoofdomtrek

Recept-opioïden (nieuwe golf: OxyContin® vanaf 1996)

Oxycodon, hydrocodon, hydromorfon, tramadol. Sympathie symptomen als heroïne. Behandeling: wekenlange langzame afbouw (morfine of methadon protocol). Dr. Hudak (neonatoloog, FL): "Niemand weet wat de beste aanpak is" – AAP richtlijnen 1998 niet geüpdatet. Onzekerheid over optimale farmacotherapie.

In-utero behandeling moeder

Koudeturkey onthouding tijdens zwangerschap = foetale stress, abortus, vroeggeboorte. Standaard: substitutietherapie (methadon of buprenorfine).

• Methadon: lange ervaring, verbeterde maternale/neonatale outcome vs geen behandeling. Toch NAS risico (CNS, luchtwegen, GI).
• Buprenorfine (Subutex®): RCT NEJM 2010 → significant kortere NAS behandelduur, minder medicatie, kortere ziekenhuisopname vs methadon. Veiliger profiel (plafondeffect respiratoire depressie).

Toekomst & preventie

• Standaardisatie NAS protocollen (Eat, Sleep, Console model – functioneel, niet alleen scores)
• Moeder-baby dyad care (kamering-in, borstvoeding bevorderen bij buprenorfine/methadon)
• Vroege identificatie zwangere verslaafde → verwijzing verslavingszorg
• Prescription Drug Monitoring Programs (PDMP) voor opiaten voorschrijvers
• Opvoeding & bewustwording (Gil Kerlikowske, White House Drug Czar): "Belangrijkste deel is opvoeding en bewustzijn"

NAS is een voorkombare tragedie. Elke zwangere vrouw met opioïde gebruikstoornis verdient toegang tot evidence-based behandeling – voor haar en haar kind.