RA en medicatie

Reumatoïde artritis (RA) = auto-immuunziekte met chronische gewrichtsontsteking. Behandeling: NSAID's (ibuprofen, naproxen, celecoxib) en DMARD's (methotrexaat, hydroxychloroquine, biologica zoals TNF-α remmers). Beide groepen kunnen lever schaden.

Leverenzymen als bewakingsinstrument

ALT en AST zijn de belangrijkste markers voor levercelschade. Bij RA-patiënten op medicatie: routinematige controles (elke 1-3 maanden initieel, later 3-6-maandelijks). Stijging → dosering aanpassen, switchen of stoppen.

NSAID's en lever

Over het algemeen veilig, maar risico op hepatotoxiciteit neemt toe met:

• Alcoholcombinatie
• Hoge doses / langdurig gebruik
• Bestaande leverziekte

Paracetamol (vaak gecombineerd) is op hoge dosis de leidende oorzaak van acute leverfalen.

DMARD's en lever

• Methotrexaat: dosisafhankelijke hepatotoxiciteit (steatose, fibrose, cirrose). Vereist leverbiopsie bij cumulatieve dosis >1,5-4g (richtlijnen verschillen). Foliciumzuur vermindert toxiciteit.
• Leflunomide: enzymstijgingen, zeldzaam acute leverfalen.
• Biologica (TNF-α remmers, rituximab, tocilizumab, JAK-remmers): meestal mild enzymverhoging, zeldzaam ernstig. Wel reactivering hepatitis B/C risico → screening vooraf.

Praktische aanbevelingen

1. Baseline leverenzymen vóór start DMARD.
2. Volg monitoringsschema strikt.
3. Meld alcoholgebruik eerlijk.
4. Informeer alle behandelaars over RA-medicatie.
5. Bij symptomen (moeheid, buikpijn, geelzucht, jeuk): direct contact huisarts.