Wat is terugkerende gordelroos?

25% van Amerikanen krijgt gordelroos (NINDS). Meestal éénmalig, maar bij terugkerende gordelroos (>1 episode) speelt een verzwakt immuunsysteem de hoofdrol.

Risicofactoren

• Immuungecompromitteerd: HIV/AIDS, kanker, immuunsuppressiva (auto-immuun, orgaantransplantatie).
• Hodgkin, non-Hodgkin lymfoom, beenmergtransplantatie: 40% kans op progressieve/verspreide gordelroos (hele huid, inwendige organen) – prof. Whitely.

Oorzaken: immuundefecten

Heractivering varicella-zoster in zenuwwortels. Terugkerende episoden = tekortkoming in celgemedeerde immuniteit (T-cellen) en soms onvoldoende antilichaamproductie (B-cellen, afhankelijk van T-cel hulp).

Tijdsframe & ernst

	Gezonde patiënt	Terugkerende gordelroos
Nieuwe laesies	3-5 dagen	> 1 week
Korstvorming	7-10 dagen	pas na 3 weken
Genezing	volledig	kan nooit volledig gebeuren
Uitslag	1 zenuwwortel, 1 zijkant	meerdere zenuwwortels, brandwond-achtig, secundaire bacteriële infectie

Complicaties

• Postherpetische neuralgie (PHN): aanhoudende zenuwpijn na uitslag. 50% bij gezonde patiënten; vaker en erger bij terugkerende gordelroos door herhaalde zenuwontsteking.
• Moeilijk te scheiden van pijn door actieve episodens bij frequente recidieven.

Behandeling

• Antivirale middelen: aciclovir, famciclovir, valaciclovir – dagelijks ter preventie; hogere/multipele doses bij acute uitbraak.
• PHN-behandeling: antidepressiva, anticonvulsiva, lokale anesthetica, soms opioïden.

Preventie: vaccinatie

Sinds mei 2006: Zostavax (varicella-zoster vaccin) goedgekeurd voor >60 jaar zonder eerdere gordelroos. Bij immuungecompromitteerden: vraag arts – vaccin kan minder effectief zijn of gecontra-indiceerd.

Conclusie

Terugkerende gordelroos is een teken van ernstige immuundysfunctie. Vroegtijdige antivirale suppressie, pijnmanagement en vaccinatie (indicated) zijn essentieel voor kwaliteit van leven.