U kunt uw hartslag (polsslag) eenvoudig zelf meten aan de pols (radiale arterie) of hals (carotis) – geen stethoscoop nodig. Dit is nuttig voor sportbeoefenaars, patiënten met hartritmestoornissen, hypertensie of na inspanning.

Methode: Radiale pols (polsslag)

1. Zit rustig 5 minuten.
2. Leg voorarm op tafel, handpalm omhoog.
3. Plaats wijs- en middelvinger van andere hand op polsgat (duimzijde, net onder duimbasis).
4. Druk licht tot u duidelijke slag voelt. Gebruik geen duim (heeft eigen pols).
5. Tel slagen gedurende 30 seconden × 2, of 15 seconden × 4, of 60 seconden (meest nauwkeurig).
6. Noteer: slagen per minuut (bpm), ritme (regelmatig/onregelmatig), vulling (sterk/zwak).

Methode: Carotis (hals)

Zijde van de keel, naast de keelkruimel. Let op: niet beide kanten tegelijk (risico op reflex bradycardie/verlies bewustzijn). Licht aanraken.

Normaalwaarden (volwassenen, rust)

• 60-100 bpm (gemiddelde 70-80)
• Getrainde sporters: 40-60 bpm (fysiologische bradycardie)
• Tachycardie: >100 bpm rust
• Bradycardie: <60 bpm (bij niet-sporters afklappen)

Wanneer meten?

• Rusthartslag: 's ochtends voor opstaan, gemiddelde over 3 dagen
• Tijdens/b na inspanning: trainingszones bepalen (Karvonen-formule)
• Bij symptomen: palpitaties, duizeligheid, benauwdheid, borstpijn
• Medicatiecheck: bètablokkers, calciumantagonisten, digoxine

Moderne alternatieven

• Polshorloge / fitness tracker (optisch, PPG) – comfortabel, minder nauwkeurig bij hoge intensiteit/arritmie
• ECG-apparaat (KardiaMobile, Apple Watch ECG) – detecteert atriale fibrillering
• Bloodpressure monitor met hartslagweergave

Wanneer naar huisarts?

Rusthartslag consistent <50 of >100 bpm (zonder duidelijke oorzaak), onregelmatige ritme, symptomen. ECG en eventueel Holter/loopbandonderzoek.