Acute jichtaanval: pijn en ontsteking doven

Jicht = urinezuurkristallen in gewricht → acute inflammatoire reactie (IL-1β, neutrofielen). Doel behandeling: snel pijnverlichting + inflammatie remmen.

1. NSAID's: eerste keus

• Ibuprofene: 400-600 mg 3-4x/dag (max 2400 mg/dag)
• Naproxen: 500 mg 2x/dag (max 1000 mg/dag)
• Diclofenac: 50 mg 2-3x/dag
• Indometacine: klassiek 50 mg 3x/dag (sterker, meer bijwerkingen)
• Celecoxib (COX-2 selectief): 200-400 mg 1-2x/dag (minder maagklachten, wel CV risico)

Start zo snel mogelijk na aanval. Doorgaan 24-48u na symptoomvrij. Maagbescherming (PPI) bij risicofactoren (ouder, corticosteroïden, anticoagulantie, maagzweer aanamnese).

2. Colchicine: specifiek anti-inflammatoir bij jicht

• Remt microtubuli → blokkeert neutrofielmigratie/activatie
• Laagdosering: 1 mg start, dan 0,5 mg 1 uur later, daarna 0,5 mg 2x/dag (max 6 mg totaal/aanval)
• Effectief als binnen 12-24u gestart
• Bijwerkingen: diarree, buikpijn, misselijkheid (doseerdering bij nierfalen)
• Interacties: CYP3A4/P-gp remmers (claritromycine, verapamil, cyclosporine, grapefruit) → toxiciteit (myelosuppressie, neuromyopathie)

3. Corticosteroïden

• Prednison 30-40 mg/dag 5 dagen, dan aftaperen – bij contra-indicatie NSAID/colchicine, of polyarticulaire aanval
• Intra-articulaire injectie (triamcinolon) bij monoarticulaire aanval – snelste verlichting

4. Paracetamol: puur pijnstilling

• 1g 4-6x/dag (max 3-4 g/dag)
• Geen anti-inflammatoir effect – minder effectief dan NSAID's als monotherapie
• Nuttig als toevoeging of bij NSAID-contra-indicatie

5. Natuurlijke middelen & supplementen (ondersteunend, geen vervanging acute therapie)

Chronische behandeling: urinezuur verlagen

• Allopurinol (eerste keus): start 100 mg/dag, opbouwen tot doel urinezuur < 0,36 mmol/L (controle 4-6 wk)
• Febuxostat: als allopurinol niet getolereerd/gecontra-indiceerd (CV risico discussie)
• Uricosurica (benzbromaron, probenecide): bij onderuitscheiding, geen nierstenen, goede nierfunctie
• Start uraatverlagers niet tijdens acute aanval (kan verergeren) – pas 2 weken na rust, met colchicine profylaxe 0,5 mg 1-2x/dag 3-6 maanden

Leefstijl: even belangrijk

• Alcohol: bier > wijn > sterke drank (vermijden bij aanval, beperken chronisch)
• Purine-arm dieet (zie receptenartikel)
• Gewichtsverlies bij overgewicht (0,5-1 kg/week)
• Beweging 150 min/week matig
• Voldoende drinken, suikerbeperking

Conclusie

Acute jicht: NSAID of colchicine (vroeg) of corticosteroïde. Paracetamol alleen onvoldoende. Natuurlijke middelen ondersteunend. Chronisch: uraatverlagers + leefstijl. Huisarts begeleidt.

Middel	Werking	Bewijs	Dosering
Vitamine C	Uricosurisch (verhoogt urinezuuruitscheiding)	Matig (RCT's: 500 mg/dag → -0,5 mg/dL urinezuur)	500 mg/dag
Bromelaine (ananas)	Anti-inflammatoir, proteolytisch	Preklinisch, kleine studies	500-1000 mg/dag (nuchter)
Kersen/kwetsensap (tart cherry)	Antocianinen: anti-inflammatoir, urinezuurverlagend	Kleine RCT's: minder aanvallen, lagere urinezuur	30-60 ml geconcentreerd sap/dag
Gember	Anti-inflammatoir (gingerol)	Preklinisch, case reports	Vers/thee/supplement
Kurkuma (curcuma)	Curcumine: NF-κB remming	Preklinisch, kleine studies	500-1000 mg curcumine/dag + piperine
Water	Verdunning, uitscheiding	Sterk epidemiologisch	2-3 L/dag