Jodium is een niet-metaal dat in sporenhoeveelheden nodig is voor de synthese van schildklierhormonen. De meeste jodium zit in de oceanen; de bodemverdeling is ongelijk. De WHO rapporteerde in 2008 dat bijna 1 op de 3 mensen wereldwijd een jodiumtekort heeft. Het aminozuur tyrosine is eveneens vereist, maar in tegenstelling tot jodium kan het lichaam tyrosine zelf aanmaken uit fenylalanine.

Hoe schildklierhormonen worden gemaakt

De schildklier ligt aan de voorkant van de hals, net onder de adamsappel. De cellen 'vangen' jodiumionen uit het bloed en koppelen ze aan tyrosinemoleculen om T3 en T4 te produceren. Deze hormonen worden opgeslagen tot het lichaam ze nodig heeft. T3 is de meest actieve vorm.

Werking van schildklierhormonen

Schildklierhormonen werken op vrijwel elk weefsel en orgaan. Ze binden aan celreceptoren, regelen genexpressie en beïnvloeden de productie van cellulaire eiwritten. Ze zijn onmisbaar voor hersengroei bij foetussen en baby's, en voor het metabolisme van eiwritten, koolhydraten en vetten op alle leeftijden.

Gevolgen van een tekort

Een gebrek aan jodium of schildklierziektes kunnen T3/T4-productie storen. Afhankelijk van de leeftijd leidt hypothyreoïdie tot vertraagd metabolisme, gewichtstoename, groeivertraging, slechte mentale functie, depressie, spijsverteringsklachten, onregelmatige menstruatie en hartfalen. Het Linus Pauling Institute stelt dat jodiumtekort de meest voorkomende voorkombare oorzaak is van hersenschade wereldwijd.

Aanbevolen inname en bronnen

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid varieert van 110 mcg voor baby's tot 290 mcg voor voedende moeders. Goede bronnen zijn vis (kabeljauw, baars, schelvis), zeegroenten (kelp) en gejodeerd zout (ca. 75 mcg per gram). Tyrosine-supplementatie (500 mg tweemaal per dag) kan de schildklier ondersteunen, maar is niet nodig bij een gevarieerd dieet. Let op: bij schildkliermedicatie, hoge bloeddruk of manie mag tyrosine niet zonder artsadvies worden ingenomen.