Wat is hormoonbalans?

De dans tussen oestrogeen en progesteron. Ideaal: ritmische, evenwichtige productie. Storingen (stress, dieet, gifstoffen, leeftijd, medicijnen) leiden tot symptomen die al vanaf ~30 jaar kunnen beginnen en toenemen.

Veelvoorkomende klachtenpatronen

Fibrocystische borsten

>60% vrouwen (30-50 jr) ervaren cyclische borstpijn, knobbels, zwelling. Oorzaak: oestrogeen stimuleert weefselgroei, progesteron differentieert. Pillen (constante hormonen) verminderen klachten vaak. Geen bewijs voor chocolade/koffie/vet als oorzaak.

Endometriose

Baarmoederslijmvliesachtig weefsel elders (eierstokken, darmen, blaas). Pijn (bekken, menstruatie, seks), onregelmatige bloeding, vermoeidheid. Oestrogeen voedt de laesies. Behandeling: oestrogeen remmen (pillen, progestagene, GnRH-agonisten), chirurgie, pijnmanagement.

Hirsutisme (androgene haargroei)

Kinnegaten, kin, bovenlip, buik. Vaak PCOS (50% verhoogde androgene). Ook: acne, stemverlaging, vrouwelijke vormverlies. Behandeling: anticonceptiepil (anti-androgene progestagene), spironolactone, laser, insulinegevoeligheid verbeteren.

Menstruële migraine

Dalend oestrogeen voor menstruatie → trigger. 60% migraine-vrouwen. Behandeling: NSAID's, triptanen, preventie (magnesium, riboflavine, continue pilname, HT met stabiele oestrogeen).

Aanpak: van symptoom naar oorzaak

1. Dagboek: Noteer cycli, klachten, stress, voeding, slaap.
2. Basisonderzoek: Bloed: FSH, LH, oestradiol, progesteron (mid-luteaal), testosteron, SHBG, DHEA-S, TSH, fT4, prolactine, insuline, HbA1c, vit D, B12, ferritine.
3. Leefstijlfundament: 30 min beweging/dag, 7-9 uur slaap, mediterraan dieet, alcohol <1 eenheid, stop roken, stressmanagement.
4. Gerichte therapie: Afhankelijk van diagnose (PCOS, endometriose, perimenopauze, schildklier, etc.) medicamenteus, chirurgisch of natuurlijk (fytotherapie onder begeleiding).

Hormoonbalans is een dynamisch proces. Regelmatige evaluatie en aanpassing zijn essentieel.