Reuk en smaak zijn nauw verbonden. Moleculen binden aan cilia in de neus; smaakcellen op de tong detecteren basis smaken. Soms ervaren mensen een verhoogde gevoeligheid (hyperosmie/hypergeusie). Hier zijn de belangrijkste oorzaken.

Zwangerschap

Verhoogde oestrogeen en progesteron veroorzaken dysgeusie (veranderde smaakperceptie, v.a. bittere smaken intenser) en hyperosmie (overgevoeligheid voor geuren), wat ochtendmisselijkheid kan triggeren.

Body Mass Index (BMI)

Hogere BMI correleert met scherpere reukzin. Dit kan overeten bevorderen (voelen niet verzadigd). Obesitas kan ook gekoppeld zijn aan verhoogde smaakgevoeligheid door sterke smaken in vet/zuikerrijke producten, gedreven door opioïde receptor-dysfunctie in de hersenen.

Stress

Chronische stress zet de bijnieren op een hogere toer. Acuut na ongeluk/operatie kan reukscherp zijn (overlevingsinstinct). Lange stress verhoopt gevoeligheid voor onaangename geuren, parfums, feromonen. Na herstel normaliseert het meestal.

Smaakstoornissen: Supertasters

~25% van Amerikanen zijn 'supertasters' (vaker vrouwen). Ze hebben 10–100x meer smaakpapillen. Smaken als koffie, alcohol, tomaten, parmezaan, groene groenten, kruiden worden onverteerbaar ervaren. Ze detecteren pittig, zout, bitter waar anderen niets van proeven.