Definitie en herkomst

Samengesteld (gecomponeerd) natuurlijk progesteron = bio-identiek progesteron, gemaakt in een bereidingsapotheek op recept. Bron: diosgenine uit wilde yam (Dioscorea mexicana) of soja → laboratorium synthetise tot moleculair identiek progesteron.

Waarom niet gewoon wilde yam crème?

Het menselijk lichaam kan diosgenine niet omzetten tot progesteron. Alleen in lab mogelijk. "Natuurlijke wilde yam crème" bevat geen progesteron (tenzij DHEA/progesteron toegevoegd is).

Symptomen van progesterondeficiëntie (dr. John Lee)

PMS, gewichtstoename, opgeblazen gevoel, stemmingwisselingen, prikkelbaarheid, gevoelige borsten, hoofdpijn, vermoeidheid, depressie, hypoglykemie, vleesbomen, endometriose, fibrocystische borsten. Onderliggend: oestrogeendominantie (relatief te veel oestrogeen, te weinig progesteron). Bij mannen: prostaatkankerrisico.

Vormen en dosering

• Crème (transdermaal): Opname via huid, eerste-pasage lever gemeden. dr. Lee: 14-24 mg/dag op dunne huid (binnenarm, bovenbeen, buik) dag 14-28 cyclus (premenopauzaal) of 25 dagen/maand (postmenopauzaal).
• Capsules/orale olie: Eerstepasage lever → metabolieten (allopregnanolone) → meer sederend, minder beschermend voor borst/baarmoeder.
• Vaginale ovula/creme: Lokaal effect (endometriose, fertiliteit), minder systemisch.

Monitoring: Jaarlijks speekselprogesteron (mid-luteaal) of bloed. Vetoplosbaar → ophoping mogelijk.

Voordelen (ervaringsgericht & studies)

• Bevorderen zwangerschap (luteale fase defect)
• Verhogen libido
• Verbeteren schildklierfunctie (progesteron → T3 conversie)
• Beschermen borst/baarmoeder tegen oestrogeen-proliferatie
• Ondersteunen botopbouw (via osteoblasten)
• Stabiliseren stemming, slaap, pijnremming (GABA modulatie)

Risico's en controverse

• Geen FDA/EMA goedkeuring voor samengestelde producten (kwaliteitsschommelingen).
• Endocrine Society: vraagt meer onderzoek/regulering.
• Borstkankerrisico:議論 (beschermend vs stimulerend via metabolen).
• Alleen via gespecialiseerde arts + gecertificeerde apotheek (PCAB/USP <800>).

Kan waardevol zijn, maar geen "natuurlijke wonderkur". Evidence-based HVT blijft eerste keus bij indicatie.