Wat zijn vasculaire huidaandoeningen?
Aandoeningen veroorzaakt door afwijkingen in bloedvaten (capillairen, arteriolen, venolen) in de dermis. De huid is sterk gevasculariseerd; problemen met stroom, zuurstof of vaatwand geven zichtbare tekenen.
Belangrijkste aandoeningen
1. Angiomen (goedaardige vaatmalformaties)
- Kersenangiome (cherry angioma): Donkerrode/paarse bolletjes, 1-5mm, op romp. Na 30e jaar steeds vaker. Ongevaarlijk.
- Spinnevlek (spider angioma): Centraal rode punt met uiteenlopende takjes. Gezicht, nek, armen. Bij zwangerschap, leverziektes, anticonceptie. Verdwijnt vaak na oorzaak.
2. Ziekte van Buerger (thromboangiitis obliterans)
- Sterk gelinkt aan roken. Slechte zuurstofin kleine arteriolen → stolsels → pijn, ulcera, gangreen aan vingers/tenen.
- Stoppen met roken = enige effectieve behandeling.
3. Vasculaire moedervlekken
- Portwijnvlek (nevus flammeus): Platte, rode/paarse vlek, groeit mee. Laser (pulsed dye) vervaagt.
- Hemangiomen (aardbeivlekken): Opgeheven, dieprode, groeien snel eerste jaar, involueren daarna. Meestal geen behandeling nodig.
- Salmon patch (engels/biksvlek): Bleke rode vlekken nek/voorhoofd baby. Verdwijnen meestal <2 jaar.
4. Rosacea
- Vaak lichte huid, blauwe ogen. Prominente capillairen → flush/rodeheid, later papules/pustules, rhinophyma (neusverdikking).
- Triggers: zon, alcohol, hitte, stress, specerijen.
- Behandeling: topicaal (metronidazol, ivermectine, azelaïnezuur, brimonidine), oraal (doxycycline laagdos), laser/IPL.
5. Stasis dermatitis (veneuze insufficiëntie)
- Onvoldoende terugstroom gedesoxygeerd bloed → hypertensie capillairen → uitslag benen (mediaal > lateraal).
- Zwelling (oedeem), rode/bruine verkleuring (hemosiderine), eczeematoïde plaques, risico op ulcera (ulcus cruris).
- Behandeling: compressietherapie, beenhooglaging, vochtgevende crèmes, toplokale corticosteroïden bij eczeem, wondverzorging bij ulcus.
Diagnostiek & verwijzing
Dermatoloog of vaatchirurg: duplex echo, bloedonderzoek, eventueel biopsie. Vroegtijdige herkenning voorkomt complicaties (ulcera, infecties, cosmetische schade).