Het calcium-fosfaatproduct (Ca×P) is een klinische marker bij chronische niersufficiëntie (CKD). De nieren reguleren fosfaatexcretie en calciumherresorptie. Een verhoogd product geeft risico op vasculaire calcificaties, botziektes, hart- en vaatziekten.

Referentiewaarden

• Serumcalcium: 2,10–2,55 mmol/L (8,5–10,2 mg/dL).
• Serumfosfaat: 0,8–1,45 mmol/L (2,4–4,1 mg/dL).
• Doel CKD: Ca×P < 4,4 mmol²/L² (≈ 55 mg²/dL²).

Berekening

Ca×P = Serumcalcium (mg/dL) × Serumfosfaat (mg/dL)

Voorbeeld: Calcium 9,6 mg/dL × Fosfaat 3,2 mg/dL = 30,7 mg²/dL² (veilig).

Beheer bij verhoogd product

• Fosfaatbinders bij maaltijden (calciumcarbonaat, sevelamer, lanthaancarbonaat).
• Dieetadvies: fosfaatarme voeding (minder cola, verwerkt vlees, kaas, noten).
• Vitamine D-analoga (paracalcitol) – onder toezicht nefroloog.
• Controleer PTH (parathormoon) – secundaire hyperparathyreoidie verergeren Ca×P.

Belangrijk

Enkel calcium of fosfaat apart geven onvolledig beeld. Het product is superieur voor risicostratificatie. Regelmatige monitoring (3–6 maandelijks) bij CKD stadium 3–5.