Wat zijn ze?

Wattenuittjes met glycerine (vochttrekkend) en citroenaroma. Lange tijd in ziekenhuizen gebruikt bij droge mond (xerostomie).

Hoe ze werken

• Glycerine trekt vocht naar slijmvlies.
• Citroengeur stimuleert smaakpapillen → speekselproductie.

Voor wie nuttig?

• Dysfagie (slikklachten)
• Zuurstoftherapie/beademing
• Narcose/post-operatief
• Chemotherapie/straling
• Medicamenteuze droge mond

Kritiek en risico's

• Reinigen niet effectief: Verwijderen geen plaque (American Dental Hygienists' Association). Plaque → bacteriën → longinfecties (aspiratie).
• Ontkalking tanden: Citroenzuur tandemaal.
• Uitdrogingsgevaar: Citroen kan slijmvlies uitdrogen (tegenovergestelde effect).
• Korte termijn: symptomatische verlichting. Lange termijn: afgeraden.

Alternatieven

• Kunstmatige speeksel (sprays, gel, kauwgom met xylitol).
• Goede mondhygiëne: zachte borstel, fluoridetandpasta, flossen.
• Hydratatie, luchtbevochtiging, medicatieherziening (arts).

Huidige stand

Steeds meer instellingen stoppen gebruik. Alleen als tijdelijk alternatief als borstelen onmogelijk is (bijv. bewusteloze patiënt).