Spica prunellae, beter bekend als de vruchtstand van het zelfgeneeskruid (Prunella vulgaris), is een traditioneel Chinees kruidenmiddel. De plant groeit voornamelijk in de Chinese provincies Jiangsu, Anhui en Henan. De vruchten rijpen in de zomer tot een bruinrode kleur en worden vervolgens in de zon gedroogd. Ze zijn licht van gewicht, hebben een zwakke geur en een milde smaak.

Actieve bestanddelen

De therapeutische eigenschappen worden toegeschreven aan ursolzuur, oleaanzuur en hun saponines. Deze verbindingen zijn verantwoordelijk voor de diverse gezondheidseffecten die aan de plant worden toegeschreven.

Traditioneel gebruik in de Chinese geneeskunde

In China heet de plant hsia-ku-tsao en wordt gebruikt als tonicum. Bloemhoofden en de onderste bladeren worden ingenomen tegen koorts en reuma. Historisch werd het veel door troepen gebruikt om de verspreiding van besmettelijke ziekten te voorkomen. Als thee bereid, zou het de leverfunctie ondersteunen – wat resulteert in heldere ogen – en werkt het opzwelling van lymfeklieren in de nek tegen. Daarnaast wordt het gebruikt voor verhoogde weerstand, menstruatieklachten, opgeblazen gevoel, spijsverteringsproblemen, urineklachten en zware menstruatie met anemie.

Wetenschappelijk onderzoek

• Antimicrobiële werking: Brede werking tegen pathogene schimmels.
• Antiviraal potentieel: Dr. Spencer Lee (Dalhousie University) suggereert dat een stof uit Prunella vulgaris effectief kan zijn tegen het herpesvirus, met name als niet-toxische, topische toepassing.
• Antihypertensief: Chinees onderzoek toont effectiviteit bij hoge bloeddruk.

Historisch en internationaal gebruik

Gerard beschreef het als middel dat het lichaam zowel inwendig als uitwendig kan genezen. In koloniale Amerika diende het als tonicum bij keelpijn, lever- en urineklachten, maagkrampen, stuipen en wormen. De Shakers verkochten het voor inwendige bloedingen, kanker en keelpijn. In Nieuw-Zeeland wordt het als zalf gebruikt voor slecht genezende wonden.

Raadpleeg uw huisarts voordat u dit of een ander kruidenmiddel gaat gebruiken.