Methadon is een synthetisch opioïde (geen opiumafgeleide) met pijnstillende werking, maar langere halfwaardetijd (24u vs 2-4u voor heroïne/morfine). Het is een hoeksteen in opiaatverslavingsbehandeling.

Opiaatverslaving en ontwenning

• Endorfinen (eigen opiaten) binden aan μ-receptoren → pijnblokkade, euforie.
• Exogene opiaten (heroïne, morfine) binden sterker → intense "golf van warmte", ontspannen euforie, gevoelloosheid.
• Eerste dosis vaak meest intense → jacht op die high.
• Tolerantie → hogere doses, kortere werking, vaker gebruik.
• Ontwenning (bij stoppen/missen): misselijkheid, diarree, spier/gewrichtspijn, angst, depressie. Start binnen uren. Pijnlijk, maar niet levensgevaarlijk.

Methadon's rol

• Bindt aan dezelfde μ-receptoren → vermindert ontwenningsklachten.
• Geen euforische high.
• Blokeert effect van andere opiaten → terugval geeft geen high.
• Geen remedie: methadon is zelf verslavend. Doel: stabiliseren, ontwenning voorkomen, ruimte creëren voor herstel.

Behandelingsvormen

• Oraal: tablet of vloeistof.
• Dagelijkse kliniekbezoek of recept mee naar huis (afhankelijk van faciliteit, verslavingsgraad, geschiedenis).
• Meest effectief: methadon + counseling/therapie.

Problemen en risico's

• Verslaafden ruilen methadon voor opiaten → blijvend gebruik.
• Overdosisrisico bij combinatie met alcohol/benzodiazepines/andere depressiva.
• Methadon blokkeert opiaat-high, maar niet de ademhalingsdepressie van gecombineerd gebruik → dodelijk.

Conclusie

Methadon is een bewijsgebaseerd, effectief instrument voor opiaatverslaving, maar vereist strikte medische toezicht, geïntegreerde psychosociale ondersteuning, en patiënteducatie over combinatierisico's.