Hoe stemmen werken

Stembanden = twee slijmvliesvouwen in strottenhoofd. Lucht uit longen → trilling → geluid. Spanning/snelheid regelen → spraak/zang. Beschadiging → stemklachten.

Hoofdoorzaken

Chirurgische complicaties

Zenuwen aan stembanden (n. laryngeus sup./rec.) kwetsbaar bij: schildklierchirurgie (ligging!), parathyroïde, slokdarm-, nek-, borstchirurgie. Endotracheale intubatie: zeldzaam letsel n. laryngeus recurrens.

Roken

Tabak, marihuana, rook → uitdrogen/irritatie slijmvliezen. Kwaliteitsverlies, vaker ontharken → zwelling/irritatie (Univ. Pittsburgh Voice Center).

Virale infecties

Virussen kunnen n. vagus ontsteken (waaruit larynxzenuwen vertakken). Systemische ziekten met neuropathie beïnvloeden stemkoordbeweging (AAO-HNS).

Artritis

Ontsteking → stembanden openen/sluiten niet goed. Lijkt op verlamming zonder zenuwschade. Chronische ontsteking → littekens (MayoClinic).

Zure reflux (LPR)

Maagzuur in keel → irritatie strottenhoofd/stembanden. Reflux laryngitis. Preventie: timing/type/hoeveelheid voedsel, vermijd alcohol/munt/cafeïne (Pittsburgh Voice Center).