~20% van patiënten in epilepsieklinieken heeft pseudoseizures (PNES) – geen epileptiforme activiteit, maar psychologische oorzaak. Sommigen hebben beide. Vaak misgediagnosticeerd (20-30% fout op video alleen – Medlink Neurology).
| Kenmerk | Epileptisch | PNES |
| Duur | Seconden - 2-3 min | Vaak langer, tot 20+ min |
| Bewegingen | Stereotiep, clonisch/tonisch | Variabel, doelgerichter, "theatraal" |
| Ogen | Open, opgerold | Dicht, weerstand tegen openen |
| Bewustzijn | Verloren/veranderd | Vaak behouden (schijnbaar) |
| EEG | Epileptiforme activiteit | Normaal |
| Psychische symptomen | Zelden | Déjà-vu, intense angst, dissociatie |
Oorzaken
- Geen elektrische ontlading – psychologisch.
- Ernstige trauma's: kindermisbruik, seksueel geweld, PTSD.
- Leeftijd: alle leeftijden, piek jongvolwassenen/tiener.
- Geslacht: vrouwen vaker.
Diagnose: goudstandaard
Video-EEG monitoring: Synchrone video + EEG registratie. Alleen manier om zeker te scheiden. Zonder EEG: hoge misdiagnose kans.
Behandeling
- Stop antiepileptica (verergeren PNES, bijwerkingen) – onder neurologtoezicht.
- Psychotherapie: CBT, EMDR, trauma-gerichte therapie, dialectisch gedragstherapie.
- Medicatie voor comorbiditeit: Antidepressiva (SSRI), angstremmers bij depressie/angst.
- Multidisciplinair team: Neuroloog + psychiater + huisarts + psycholoog.
Herstel
- >50% behandelde patiënten wordt aanvalsvrij (Stanford Epilepsy Center).
- Herstel = verwerken trauma, leren coping, emotionele regulatie.
- Geen "verbeelding" – echte, onwillkürlijke lichamelijke reactie op psychologische stress.
Belangrijk voor patiënten
- U bent niet verantwoordelijk voor uw aanvallen – ze komen uit onderbewustzijn.
- Ze kunnen gevaarlijk zijn (vallen, letsel) → behandeling prioriteit.
- Openheid over diagnose helpt stigma verminderen.
PNES is een behandelbare aandoening. De sleutel is correcte diagnose (video-EEG) en gerichte psychotherapie – niet antiepileptica.
Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win
