Bètablokkers (β-adrenerge receptorantagonisten) zijn basistherapie bij hart- en vaatziekten (nummer 1 doodsoorzaak). Ze blokkeren β-receptoren, maar verschillen in selectiviteit.

Classificatie

• β1-receptoren: voornamelijk in het hart.
• β2-receptoren: voornamelijk in luchtwegen, spieren, bloedvaten.
• Cardioselectief (β1-selectief): metoprolol, atenolol, bisoprolol, nebivolol.
• Niet-cardioselectief: propranolol, nadolol, timolol, carvedilol (ook α-blokkerende activiteit).

Cardiovasculaire effecten

Beide typen verlagen hartslag, geleidingsnelheid, contractiekracht en de hartslagstijging bij inspanning/stress. Netto effect: lagere zuurstofbehoefte van het hart en lagere bloeddruk. Bij therapeutische doses zijn de cardiale effecten vergelijkbaar (Kaplan, Braunwald's Heart Disease).

Bijwerkingen: waar het verschil zit

• Niet-cardioselectief: meer risico op bloedsuikerdysregulatie (diabetes), bronchoconstrictie (astma/COPD) door β2-blokkade in luchtwegen.
• Algemeen (beide): vermoeidheid, seksuele stoornissen, hypotensie.

Indicaties

• Beide: hypertensie.
• Cardioselectief (voorkeur na AHA): post-infarct, hartfalen, aritmieën.
• Niet-cardioselectief: glaucoom (oogdrukverlaging), migraine, angst, tremor.

Contra-indicaties

Beide voorzichtig bij luchtwegaandoeningen. Niet-cardioselectief extra voorzichtig bij diabetes/metabole ziekten. Vermijden bij bradycardie/hypotensie.