Wat is een excentrische schijfuitpuiling?

Een hernia nucleus pulposi (HNP) waar het schijfmateriaal asymmetrisch naar buiten buigt (< 3 mm uitsteek boven wervelkolomrand), in een specifieke richting (meestal posterolateraal). Minder ernstig dan prolaps/extrusie/sequestratie (>3 mm of doorligament).

Classificatie schijfpathologie

1. Bulging: symmetrische circumscriptie uitbuiging, geen kerndefect.
2. Excentrische uitpuiling (protrusie): focale uitsteek <3mm, kern nog in annulus.
3. Prolaps/Extrusie: >3mm, kern doorbreekt annulus fibrosus.
4. Sequestratie: fragment los van schijf, gemigreerd.

Diagnostiek

• MRI = goudstandaard: visualiseert schijf, zenuwwortels, ligamenten, stenen.
• CT-myelografie als MRI gecontraidiceerd.
• Röntgen: alleen knoestructuur, geen zachtweefsel.

Klachtenprofiel

• Vaak asymptomatisch (toevallige bevinding).
• Indien symptomatisch: lage rugpijn (L4/L5, L5/S1 = 90%), eventueel radiculaire pijn (sciatica) → uitstraling bil, kuit, voet, zwakte, gevoelsverlies (dermatomaal).
• Lumbale regio = 50% van wervelkolombeweging → meest vatbaar voor degeneratie.

Behandeling (conservatief = 1e keus)

• Relatieve rust (geen bedrust!), actieve mobilisatie.
• NSAID's/paracetamol korte termijn.
• Fysiotherapie: core stabilisatie, McKenzie extensie-oefeningen, houdingscorrectie.
• Epidurale corticosteroïde injectie (bij radiculaire pijn >6 wkn).
• Chirurgie (microdiscectomie) alleen bij: cauda equina syndroom, progressieve parese, therapieresistente pijn >3-6 mnd.

Prognose

90% geneest conservatief binnen 3 maanden. Schijf kan zich spontaan terugtrekken (resorptie).