Perifere neuropathie is schade aan zenuwen buiten de hersenen en ruggenmerg. Symptomen: tinteling, brandend pijn, gevoelsverlies, zwakte, autonomestoornissen (zweten, darmen, bloeddruk). Oorzaken zijn divers: diabetes, alcohol, vitaminenetekorten, auto-immuun, infecties, toxines, erfelijk, compressie (carpaal), idiopathisch.

Eerste stap: huisarts

De huisarts voert anamnese, lichamelijk onderzoek (zenuwfuncties, reflexen, gevoel), basisbloedonderzoek (glucose, HbA1c, B12, folium, schildklier, nier/lever, inflammatie) en start eventueel behandeling van onderliggende oorzaak (bijv. diabetesregeling, B12-injecties). Verwijst door naar juiste specialist.

Specialismen per oorzaak/symptoom

Specialist	Indicatie
Neuroloog	Hoofdspecialist voor zenuwziektes: diagnostiek (EMG/ENG), differentiaal, medicamenteuze pijnbehandeling, auto-immuun/erfelijke neuropathieën
Interne geneeskundige / Endocrinoloog	Diabetes, schildklier, vitamine-tekorten, amyloïdose
Revalidatiearts	Functionele herstel, hulpmiddelen, spasticiteitsbehandeling, pijnrevalidatie
Pijnspecialist / Anesthesioloog	Chronische neuropathische pijn: medicatie, blokkades, neuromodulatie (SCS), multidisciplinair
Orthopedist / Neurochirurg	Compressiesyndromen (carpaal, cubitaal, tarsaal tunnel) – operatieve decompressie
Huidarts	Huidbioptie (zenuwvezel dichtheid), auto-immuun (vasculitis, sarcoïdose)
Gastro-enteroloog	Autonome neuropathie: gastroparese, obstipatie, fecale incontinentie
Uroloog / Gynaecoloog	Neurogene blaas, erectiestoornissen
Clinical geneticist	Verdacht op erfelijke neuropathie (CMT, HNPP, TTR-amiloïdose)
Voedingsdiëtist	B12, B1, B6, E, folium, koper – dieetadvies/suppletie

Diagnostische traject

1. Huisarts: screening, basisbloed, EMG-verzoek
2. Neuroloog: EMG/ENG, gerichte labo, eventueel MRI, lumbale punctie, genetica
3. Oorzaakspecifieke specialist (zie tabel)
4. Multidisciplinair pijnteam bij chronische pijn

Belangrijk voor patiënt

• Breng overzicht: symptoondagboek, medicijnen, eerdere onderzoeken
• Vraag naar 'zorgpad neuropathie' of tweedelijns samenwerkingsafspraken
• Zelfmanagement: voeten controleren (diabetes), veiligheid thuis, pijnboekje

Neuropathie is een syndroom, geen enkele diagnose. De juiste specialist hangt af van de onderliggende oorzaak – die moet eerst gevonden worden.