GABA (gamma-aminoboterzuur)

Neurotransmitter (remmend): bindt GABA-receptoren → chloorkanaal open → hyperpolarisatie → verminderde zenuwstimulatie. Kan hypofyse stimuleren → groeihormoonstijging (Med Sci Sports Exerc, 2008).

Effecten (bewijs): Lichte ontspannings/angstreducerende effect (Curr Opin Pharmacol, 2006). **Vervangt geen medicatie.** Claims: kracht, pre-workout, herstel – **geen bewijs**.

ZMA (zink-magnesium-aspartaat + B6)

Zink + magnesium + vitamine B6. Meesten krijgen voldoende zink/B6 via dieet. Magnesium: afhankelijk van groente-inname. Geen ingrediënt is neurotransmitter.

Claims vs. bewijs: Oorspronkelijke ontwikkelaar: verhoogt testosteron. Studies (JISSN 2004, EJCN 2007): **geen toename testosteron**. Duits Sporthochschule Keulen: geen verandering serumtotaal/vrij testosteron. **Geen bewijs voor meer dan mineraalsupplement.**

Conclusie

GABA: mogelijke milde kalmering, geen bewezen spieropbouw. ZMA: nuttig als mineraalsupplement bij tekorten, **niet** als testosteronbooster of performance-enhancer. Altijd arts/diëtist raadplegen.