Een gebroken neus (nasale fractuur) is de meest voorkomende gezichtsfractuur. Correcte eerste hulp kan schade beperken, maar professionele behandeling is altijd geïndiceerd. Zelf repositioneren is alleen in noodsituaties zonder medische hulp.

Directe eerste hulp (voor artsbezoek)

1. Rust & verhoogd: zittend, voorovergebogen (voorkomt slikken bloed)
2. Koelen: ijspakket (in theedoek) 10-15 min, herhalen – vermindert zwelling/pijn
3. Bloedstilling: zacht knijpen zachte deel neus 10 min, niet in neus kijken/wissen
4. Pijnstilling: paracetamol 1g (geen NSAID's eerste 24u – verhoogd bloedingsrisico)

Wanneer NIET zelf repositioneren (direct SEH/ORL)

• Ernstige misvorming (neus scheef, platgedrukt)
• Open fractuur (bot door huid)
• Cerebrospinalevloeistof (helder, waterig) uit neus → schedelbasisbreuk
• Oogbetrokkenheid: dubbelzien, oogbolverplaatsing, bloeding in oog
• Ademhalingsnood
• Bewustzijnsverlies, neurologische tekens
• Kinderen (groeiplaten risico)

Professionele behandeling (ideaal binnen 7-10 dagen)

• Gesloten reductie: onder lokale/algehele anesthesie, met speciale instrumenten (Asch, Boies, Walsh)
• Tampoonade: merocel/gaas met antibiotica/zalf – 2-5 dagen
• Splint: extern (thermoplastisch) of intern – 1-2 weken
• Antibioticaprofylaxe bij tampoonade/open fractuur
• Controle na 1 week: posicionering, septale hematome (noodzaak acute incisie)

Late complicaties (bij onvoldoende behandeling)

• Neusseptumdeviatie → obstructie
• Saddle nose deformiteit (kraakbeenschade)
• Chronische sinusitis
• Esthetische ontevredenheid

Conclusie: Koel, rust, verhoogd, bloedstilling, paracetamol. Altijd ORL/SEH raadplegen voor definitieve behandeling. Zelf 'inknippen' is gevaarlijk en onprofessioneel.