Een getrokken (gediste) rugspier is een van de meest voorkomende bewegingsapparaatklachten. Het kan plotseling ontstaan (vals bewegen, tillen) of geleidelijk (overbelasting, slechte houding). Vroeg herkennen en adequaat handelen voorkomt chronische klachten.

Symptomen per graad

Graad	Beschrijving	Symptomen	Hersteltijd
Graad 1 (licht)	Microscopische scheurtjes in spiervezelbundels	Lichte pijn, stijfheid, normaal beweegbereik, geen krachtsverlies	Dagen - 1 week
Graad 2 (matig)	Deeltotaal scheuren van spiervezelbundels	Scherpe pijn, zwelling, bloeduitstorting, beperkte beweeglijkheid, pijn bij spanning	2-4 weken
Graad 3 (ernstig)	Complete scheuring spier/pees	Intense pijn, duidelijke defect te voelen, onmogelijk actief te bewegen, veel blauwe plekken	6-12 weken, soms chirurgie

Herkenbare signalen

• Acute, scherpe pijn bij specifieke beweging (bukken, draaien, tillen)
• Stijfheid 's ochtends of na lang zitten, verbetert met beweging
• Lokale drukpijn, zwelling, warmte (ontsteking)
• Spierkramp / spasm – beschermende reactie, kan uren duren
• Uitstraling? Normaal geen uitstraling naar been. Bij uitstraling + tinteling/gevoelloosheid: denk aan hernia nuclei pulposi / zenuwinklamping → huisarts.
• Krachtverlies, moeite met opstaan, tillen, bukken.

Directe zorg (eerste 48-72 uur): PEACE & LOVE

• Protection: vermijd pijnverwekkende bewegingen (niet strikte rust!)
• Elevation: niet van toepassing op rug
• Avoid anti-inflammatories: NSAID's en ijzen kunnen herstel vertragen (discussie). Paracetamol voor pijn.
• Compression: niet gebruikelijk rug
• Education: begrijp dat herstel tijd kost, actief herstel beter dan passief
• & Load: progressief belasten zolang pijn acceptabel (NRS <4/10)
• Optimism: positieve verwachting verbetert uitkomst
• Vascularisation: lichte cardio (wandelen, fietsen) stimuleert doorbloeding
• Exercise: specifieke oefeningen (zie onder)

Fase 2: Herstel & versterking (na acute fase)

• Mobilisatie: cat-camel, kindshouding, thoracale rotaties
• Core-stabiliteit: dead bug, bird-dog, plank varianten, side plank
• Glute/hamstring versterking: brug, hip thrust, clamshell
• Houdingstraining, ergonomiek, tillinstructies
• Fysiotherapeut begeleidt progressie.

Wanneer naar huisarts / fysio?

• Pijn >1-2 weken zonder verbetering
• Uitstraling naar been, tinteling, krachtsverlies
• Koorts, ongewichtsverlies, nachtpijn (rode vlaggen: tumor, infectie, fractuur)
• Trauma met hoge energie (val, auto-ongeluk)
• Osteoporose risico + plotselinge pijn na miniem trauma

Let op: De meeste rugklachten (90%) zijn 'non-specific low back pain' – geen structurele schade te zien op imaging. Bewegen blijft de beste medicijn.