Wat is de rotatormanchet?

De rotatormanchet bestaat uit 4 spieren (supraspinatus, infraspinatus, teres minor, subscapularis) en hun pezen, die de schouderkop in de schouderkom stabiliseren en armbewegingen mogelijk maken: optillen, draaien, zwaaien. Scheuren ontstaan door acute trauma (val, zware tillen) of degeneratie (leeftijd, overbelasting, slechte doorbloeding).

Operatietechnieken

• Arthroscopisch: sleutelgat, minimaal invasief, kortere herstel
• Open: grotere incisie, bij grote/complexe scheuren of revisie
• Mini-open: combinatie

Herstelfasen en tijdlijnen

Fase 1: Immobilisatie & bescherming (week 0-6)

• Armsling 3-6 weken (arts afhankelijk van scheurgrootte/reparatiestevigheid)
• Geen actieve beweging van de operatie-arm
• Passieve mobilisatie door fysiotherapeut: pendel-oefeningen, passief heffen
• Pijnbehandeling: paracetamol, eventueel NSAID's, kou

Fase 2: Actieve mobilisatie (week 6-12)

• Langzaam opbouwen actieve beweging (eerst gravity-eliminated, dan tegen zwaartekracht)
• Strekken naar volledige ROM (bewegingsbereik)
• Isometrische oefeningen → lichte weerstand (theraband)
• Scapulastabilisatie oefeningen

Fase 3: Versterking & functioneel (maand 3-6)

• Progressieve krachttraining: rotatoren, deltoïde, scapulastabilisatoren
• Functionele oefeningen: heffen, draaien, bovenhoofds
• Maand 3: meestal 5-10 lbs bovenhoofds mogelijk
• Maand 6: 75-80% kracht hersteld

Fase 4: Volledig herstel (6-12 maanden)

Volledige kracht, uithoudingsvermogen en vertrouwen in de schouder. Studie (Cochrane) toont aanhoudende krachtstoename tot 2 jaar post-operatief.

Factoren die herstel beïnvloeden

• Leeftijd (jonger = sneller)
• Scheurgrootte en -kwaliteit (kleine, acute scheuren genezen beter)
• Tijd tussen letsel en operatie
• Roken (vertraagt peesheling significant)
• Diabetes, corticosteroïdegebruik
• Therapietrouw en geleide progressie

Complicaties

Stevigheid (vrozen schouder), herhaald scheuren (5-20%), infectie, zenuwschade, complexe pijnstoornis. Vroegtijdig signaleren bij fysio/arts.

Werkherstel

• Zitwerk: 2-6 weken
• Licht fysiek werk: 3-4 maanden
• Zwaar fysiek werk/bovenhoofds: 6-12 maanden
• Sport: 6-9 maanden (contact/overhoofds later)