Schouderprothesesurgery (schoudervervanging) is een grote operatie met een uitgebreide revalidatie. Of het nu een totale schouderprothese (kop van het upperarmbot + glenoïdenkom) of een hemiarthroplastiek (alleen de kop, bij intacte kom) betreft: het herstel verloopt in fasen en vraagt geduld, toewijding en vakkundige begeleiding.

Fase 1: Ziekenhuis & eerste weken (0-6 weken)

• Opname 1-3 dagen. Pijnbestrijding (PCA, nerveusblokkade, tabletten).
• Arm in schouderbandage (abductie-kussen) 24/7, alleen af voor hygiëne/oefeningen.
• Passieve mobilisatie door fysiotherapeut: pendelende bewegingen, passive flexie tot 90-120°, geen actieve abductie/externerotatie.
• Wondcontrole, tromboseprofylaxe, opstaan met hulp.

Fase 2: Actieve revalidatie (6-12 weken)

• Bandage wordt afgebouwd (overdag vrij, nachts nog dragen).
• Actief-geassisteerde oefeningen (pulley, wandelstock, eigen kracht).
• Doel: actieve flexie 140°, abducie 90°, exorotatie 30-45°.
• Krachttraining begint met isometrie, later Theraband, lichte gewichten.
• ADL-training: aankleden, hygiëne, licht huishouden.

Fase 3: Functieel herstel (3-6 maanden)

• Volledig actief bewegingsbereik (ROM) hersteld.
• Progressieve krachttraining (dumbbells, machines, functioneel).
• Sportspecifieke training (tennis, golf, zwemmen) vanaf ± 4-5 maanden.
• Meeste patiënten pijnvrij bij ADL na 3-4 maanden.

Fase 4: Langetermijn (> 6 maanden - 1 jaar)

• Na 6 maanden: 80-90% van patiënten pijnvrij, goed ROM, redelijke kracht.
• Na 1 jaar: bijna alle patiënten pijnvrij, kracht en ROM benaderen normaal.
• Protheselevensduur: 10-15+ jaar bij 90% (registerdata).

Factoren die herstel beïnvloeden

Praktische tips

• Koel de schouder 4-5x/dag 15 min (ijspak in theedoek) eerste 2-3 weken.
• Slaap halfzittend (kussens rug) eerste weken; vermijd liggen op geopereerde zijde.
• Neem pijnstillers voorafgaand aan fysiotherapie (paracetamol + eventueel NSAID/opioïde per schema).
• Volg het fysiotherapieprotocol strikt; niet sneller, niet langzamer.
• Rookstop minimaal 6 weken voor en na operatie (betere botingroei, minder infecties).

Alarm signalen: direct contact polikliniek

• Toenemende roodheid, zwelling, warmte, woundvocht, koorts > 38,5°C
• Plotselinge scherpe pijn met "klik" (luxatie)
• Doofheid/tingeling arm/hand (zenuwletsels)
• Wonddehiscentie

Met realistische verwachtingen, goede begeleiding en eigen inzet is de kans op een pijnvrije, functionele schouder uitstekend.