Voedsel bestaat uit macromoleculen (koolhydraten, eiwitten, vetten) die te groot zijn voor opname. De spijsvertering breekt ze af tot monosacchariden, aminozuren, vetzuren/glycerol – met behulp van enzymen en organen.

1. Mondholte: start van koolhydraatvertering

Kauwen vergroot oppervlak. Speekselamylase (ptyaline) begint zetmeelafbraak. Speeksel vormt een bolus voor slikken.

2. Maag: eiwitafbraak begint

Zoutzuur (pH ~0,8) denatureert eiwitten (ontvouwt structuur) en activeert pepsine → peptiden. Vet en koolhydraten wachten op de dunne darm.

3. Dunne darm (twaalfvingerige darm): hoofdvertering

• Gal (lever/galblaas) emulgeert vetten → kleinere druppels.
• Pancreasenzymen: trypsine/chymotrypsine (eiwitten → peptiden), lipase (vetten → vetzuren/glycerol), amylase (zetmeel → maltose).
• Darmepitheelenzymen (peptidasen, maltase, lactase, saccharase) → aminozuren, monosacchariden.

4. Opname en cellulair metabolisme

Voedingsstoffen via darmvillen → bloed → lever (portal vene) → distributie. Cellen branden ze voor ATP of bouwen eigen moleculen (anabolisme). Vezels (onverteerbare koolhydraten) gaan naar dikke darm.