Boven 1.800 meter (6.000 voeten) daalt fysieke prestaties voor iedereen (US Public Health Service). Minder zuurstof → kortademigheid, hogere hartslag. Langduriger: verminderd nachtzicht, misselijkheid, slapeloosheid, uitdroging, cognitieve afname, stemmingsschommelingen.

Hersenen onder druk: acute bergziekte

Verminderde zuurstof → bloedvaten hersenen wijden → zwelling/hoofdpijn (Institute for Altitude Medicine). Theorietisch ook verantwoordelijk voor duizeligheid, vermoeidheid, irritabiliteit – allemaal prestatieverminderd.

VO2 max en hoogte

VO2 max = max zuurstofopname/minuut. Fit = hogere VO2 max. Op 1.500m (5.000ft) nog normaal. Erboven: -3% per 300m (1.000ft). Acclimatisatie helpt, maar zeeniveau-prestaties onmogelijk. Advies: 10-20 dagen acclimatisatie voor cardio (Institute for Altitude Medicine). Boven 3.600m (12.000ft): eerst acclimatiseren op halverwege hoogte.

Acclimatisatie: EPO en rode bloedcellen

Tijdens acclimatisatie: vrijkomen erythropoïetine (EPO) → beenmerg maakt meer rode bloedcellen → betere zuurstoftransport. Duurt weken. Resultaat: verbeterde uithoudingsprestaties. Anaërobe sporters (gewichten, sprint) hebben minder acclimatisatie nodig, maar lijden wel onder langdurige hoogte-effecten.

Slapen hoog, trainen laag: de pro-strategie

Topduursporters slapen hoog (meer rode bloedcellen, hogere VO2 max), trainen laag (hogere intensiteit mogelijk). Hypoxische tent (lage zuurstof) is goedkope thuisalternatief. Burke (Univ. Colorado): meeste atleten winnen snelheid/uithoudingsvermogen.

Strategie: Hoogte is een trainingshulpmiddel – met respect, planning en medische begeleiding.