Twee ziekten, overlappende klachten

Multiple sclerose (MS) en carpaal tunnelsyndroom (CTS) zijn fundamenteel verschillende aandoeningen, maar kunnen opvallend gelijke symptomen in handen/armen geven. MS is een auto-immuunziekte die de myeline-aanleg in hersenen/ruggenmerg aantast. CTS is een locale compressie van de nervus medianus in de pols.

Vergelijkbare sensorische klachten

Klacht	MS	CTS
Tinteling/verdoofding (paresthesie)	Meestal éénzijdig of bilateraal benen; kan armen aantasten	Alleen handen: duim, wijs-, middelvinger (nachts erger)
'Pinnen en naalden'	Ja, wisselend, soms met warmte/koudgevoel	Ja, klassiek nachtelijk
Veranderd tastgevoel	Ja, soms gehele arm/been	Alleen medianus-gebied

Motorische verschillen

• MS: Zwakte/stijfheid vaak éénzijdig of bilateraal benen; spasticiteit, ataxie, tremor. Herstel na uitval onvolledig.
• CTS: Zwakte specifiek in duimoppositie (gegenen), thenaaratrofie bij langdurig bestaand. Geen spasticiteit.

Pijnpatronen

Beide kunnen pijn, brandend gevoel, jeuk geven. MS-pijn is doorgaans neuropathisch (schietend, elektrisch, diep, slecht te lokaliseren), wisselend in intensiteit. CTS-pijn is meer lokaal in pols/hand, verergerd bij belasting/buigen.

Belangrijke onderscheidingskenmerken

• MS: overige neurologische symptomen (gezichtsverlies, dubbelzien, blaasproblemen, vermoeidheid, cognitief)
• MS: symptomen in relapserend-remitterend patroon (uitval → herstel → nieuwe uitval)
• CTS: puur perifeer, geen centrale zenuwstelselklachten
• CTS: positieve Tinel/Phalen test op pols; MS: MRI hersenen/ruggenmerg met demyeliniserende laesies

Wanneer naar de huisarts/neurolog?

Bij twijfel: altijd laten onderzoeken. Vroege MS-diagnose (MRI, liquoronderzoek) is cruciaal voor ziekteremming. CTS is goed behandelbaar (splint, injectie, operatie).