Hoe werken opiaatantagonisten?

Opiaatantagonisten binden aan opiaatreceptoren zonder ze te activeren, en blokkeren daarmee de effecten van opiaten (pijnstilling, euforie, ademhalingsdepressie). Ze zijn cruciaal bij de behandeling van overdosering en verslaving.

Naltrexon

Orale of injectievorm (Vivitrol®). Blokkeert de euforie van alcohol en opiaten, wat het verlangen vermindert. Belangrijk: helpt NIET tegen ontwenningsverschijnselen. Wordt pas gegeven ná detoxificatie. Is onderdeel van een bredder programma met counseling en ondersteuning. Niet een wondermiddel, maar een hulpmiddel.

Naloxon (Narcan®)

De reddende middelen bij opiaatoverdosering. Te geven via injectie of neusspray. Werkt binnen minuten: herstelt ademhaling en bloeddruk. Omdat het de opiaat effecten omkeert, start direct na toediening de ontwenningsreactie. In de VS is het breed beschikbaar voor eerstehulpverleners, politie en gezinsleden van risicopatiënten. Heroïne-overdosis is een leidende doodsoorzaak; naloxon redt levens.

Buprenorfine

Een 'partiële agonist' met unieke eigenschappen: sterke binding aan de receptor, langdurige werking, minder ademhalingsdepressie dan volle agonistia (morfine, heroïne). Wordt gebruikt voor:

• Pijnbehandeling (plasters, sublinguaal)
• Verslavingsbehandeling (Subutex®, Suboxon® = combinatie met naloxon ter preventie van misbruik via injectie)

Het stelt patiënten in staat om gestabiliseerd te raken zonder de extreme highs en lows van kortewerkende opiaten.

Conclusie

Deze drie middelen vullen elkaar aan in de keten: naloxon voor acute overleving, buprenorfine voor stabilisatie en afbouw, naltrexon voor recidiefpreventie ná detox. Altijd in combinatie met psychosociale begeleiding.