Definities & grootte

Pathofysiologie

Alle drie: extravasatie van erythrocyten door capillairlekken of trombocytopenie/functiestoornis. Kleurverloop: rood → blauw/paars → groen/geel → verdwijnt (1-2 weken).

Oorzaken (niet-uitputtend)

• Trombocytopenie: ITP, HIT, TTP, HUS, chemotherapy, virale infecties (dengue, EBV).
• Vasculitis/auto-immuun: Henoch-Schönlein, SLE, cryoglobulinemie.
• Coagulatiestoornissen: Hemofilie, vitamine K-tekort, leverfalen, anticoagulantie.
• Infecties: Meningokokken (petechiën/purpura = medisch noodgeval), sepsis, endocarditis.
• Mechanisch: Hoesten, braken, valsalva (periorbitaal), compressie (tourniquet).
• Medicijnen: Heparine, trombolytica, NSAID's, antibiotics, chinidines.
• Voeding: Vitamine C (scorbut), vitamine K tekort.

Diagnostische aanpak

1. Anamnese: medicijnen, trauma, infecties, bloedingen elders.
2. Lichamelijk: verdeling (palmair/plantair = meningokokken tot bewijs van tegendeel), lymfeklieren, milt, lever.
3. Lab: trombocyten, bloedingstijd, PT/APTT, INR, fibrinegeen, D-dimeer, nier/lever, CRP, urine.
4. Bij verdenking op vasculitis: ANCA, complement, immuuncomplexen, huidbiopsie.

Behandeling

Gericht op oorzaak: trombocytenconcentraat bij ernstige trombocytopenie + bloeding, immunosuppressiva bij vasculitis, vitaminesuppletie, antibioticum bij sepsis, stoppen verdachte medicijnen.

Red flags (spoed)

• Petechiën/purpura + koorts + slechte algemene toestand → meningokokkensepsis.
• Trombocyten < 20 x 10⁹/L of actieve bloeding.
• TTP: pentade (trombocytopenie, MAH, neuro, nier, koorts) → plasmaferese spoed.