Wat gebeurt er bij een jichtaanval?
Mononatriumuraatkristallen (naaldvormig) depotteren in gewricht (vaak grote teen/MTP-1) → intense inflammatoire reactie → rode, zwarte, hete, extreem pijnlijke gewricht. Trigger: alcohol, vlees, vruchtzuckerige dranken, dehydratie, trauma, medicijnen (diuretica).
Directe pijnverlichting (thuis)
1. Ijs (goudstandaard acute fase)
- IJspak (handdoek ertussen) 15-20 min, elke 2-3 uur, eerste 48-72 uur.
- Vasoconstrictie, vermindert oedeem, verdooft pijnreceptoren.
2. NSAID's (eerste keus medicamenteus)
- Ibuprofen 600-800 mg 3x/dag of naproxen 500 mg 2x/dag (met maagbescherming).
- Indometacine 50 mg 3x/dag (klassiek, maar meer bijwerkingen).
- Start zo snel mogelijk na aanvalstart.
3. Colchicine
- Laagdosisch: 0,5 mg 2-3x/dag (niet meer de oude hoge belasting).
- Effectief als binnen 12-24 uur gestart.
- Bijwerking: diarree (doseer afbouwen).
4. Corticosteroïden
- Intra-articulair (triamcinolon) door arts: snelste verlichting (uren).
- Oraal: prednison 30-40 mg/dag 3-5 dagen, dan aftaperen.
5. Huismiddelen (ondersteunend)
- Epsomzoutbad: 2 koppen in warm bad, 20 min (Mg-absorptie, ontspanning).
- Appelciderazijn: 2 tl + 2 el honing in water, 2x/dag (anekdotisch, bewijs zwak).
- Kersen/sap: Anthocyaninen → anti-inflammatoir, uricaal verlagend.
- Hydratatie: 3+ L/dag water → uricaal uitscheiding.
Langdurige behandeling (na acute fase)
- Uricaalverlagers: allopurinol, febuxostat (start na acute aanval, met colchicine-profylaxe 1-6 maanden).
- Doel serumuricaal < 0,36 mmol/L (<6 mg/dL).
- Leefstijl: alcohol (bier!) beperken, vlees/vis modereren, vruchtzuckerige dranken stoppen, gewichtsverlies bij overgewicht.
Wanneer direct huisarts/SEH?
- Eerste aanval (diagnose bevestigen).
- Koorts + rood/heet gewricht → verdacht op septic arthritis.
- Nierfalen, hartfalen, magersores → NSAID's gecontraïndiceerd.
- Geen verbetering na 24-48u adequaat behandeld.
