De geest beïnvloedt het lichaam indirect (gedrag: eten, slapen, sociaal contact) en direct (hormonen, hartslag). Psychologische staat kan medicijneffecten versterken of verzwakken. Bewustzijn van gedachten over gezondheid is essentieel bij medische aandoeningen.

Stress

Oorzaken: chronische problemen, dagelijkse drukte, levensveranderingen, trauma. Reacties: vervormde perceptie, concentratieproblemen, geheugenverlies. Stress verlaagt immuunefficiëntie (minder witte bloedcellen → meer ziektegevoeligheid). Herhaalde stresshormoonafgifte → hyperactiviteit HPA-as, verstoord serotonine (welzijnsgevoel) (Salisbury Univ. onderzoek). Stress verzwakt immuunsysteem én ondermijnt welzijn, verergert ziekte-effecten.

Depressie

Grote risicofactor voor hartziektes. Bemoeilijkt herstel na hartinfarct door hart-/bloedvataandoening. Kan ziekteproces versnellen. Geassocieerd slechte gewoonten: sociaal isolement, beweegtekort, alcohol/drugs misbruik → schadelijk voor gezondheid. Actief blijven en hulp zoeken bij depressie is cruciaal voor herstel.

Slapeloosheid

Angst, depressie, stress spelen interactief rol. Harvard-studie (2007): onvoldoende slaap (6-8 uur) verandert cellulair immuunsysteem vergelijkbaar met reumatoïde artritis/HIV-patiënten. Goede immuniteit en gezondheid vereisen voldoende slaap én controle over psychologische factoren.