Van cirrose tot gedecompensatie

5-20% onbehandelde HCV-patiënten ontwikkelt cirrose na 20-30 jaar. In eindstadium 'decompenseert' de lever: littekenweefsel vervangt zoveel functioneel weefsel dat essentiële functies falen.

Gevolgen van leverfalen

• Bilirubine-ophoping: geelzucht (huid/oogwitten)
• Toxiciteit: hersenverwardheid (hepatische encefalopathie), slaperigheid, coma
• Stollingsstoornis: bloedingen, petechiën, ecchymosen
• Portale hypertensie: varices (slokdarm/maag) → levensbedreigende bloedingen, ascites (buikvocht), splenomegalie, nierschade (hepatorenale syndroom)
• Hormonale stoornissen: gynaecomastie, haaruitval, menstruatiestoornissen

Hepatocellulair carcinoom (HCC) – leverkanker

HCV-patiënten: **20x hoger HCC-risico**. Bij cirrose: 2-8%/jaar kans op HCC. Mechanismen: chronische ontsteking + littekenvorming + snelle celvermenigvuldiging → genetische schade → kanker. DAA-behandeling verlaagt HCC-risico significant.

Behandeling eindstadium

• Antivirale therapie (DAA's): Nog steeds mogelijk, kan virus clearen, maar *keert cirrose niet om*.
• Symptomatisch: Diuretica (ascites), lactulose/rifaximine (encefalopathie), bètablokkers/banden (varices), pijnstilling, jeukreducers.
• Interventies: Paracentese (ascites), TIPS (portale hypertensie), variceale banding/sclerotherapie.
• HCC: Resectie, ablatie, TACE, radio-embolisatie, systeemtherapie (atezolizumab/bevacizumab).

Levertransplantatie: enige curatieve optie bij eindstadium

Chronische HCV = #1 indicatie transplantatie in VS. Complexe selectie (MELD-score, comorbiditeit, psychosociale evaluatie, abstinentie). Post-transplantatie: HCV herinfecteert donorlever → profylactische DAA's standaard.

Palliatieve en ondersteunende zorg

Bij niet-transplantatie kandidaten: focuus op kwaliteit van leven, symptoomcontrole, voedingsadvies, psychologische ondersteuning, advance care planning.