Psyllium (Plantago ovata husk) is een veelgebruikt bulkvormend laxerens/vezelpreparaat. Het kan de absorptie van orale medicijnen beïnvloeden, waaronder de bloedverdunner warfarine (Coumadin®). De interactie is indirect en doseergerelateerd.

Hoe psyllium werkt

• Oplosbare vezel → gel in darmlumen → vertraagt maaglediging, bindt gallzouten, vergroot stoelvolume, normaliseert transit.
• Commerciële merken: Metamucil, Fiberall, Reguloid, V-Lax.

Interactie met warfarine (mechanisme & bewijs)

• Mechanisme: Psyllium kan de darmpassagetijd en absorptie van vitamine K (essentieel voor stollingsfactoren II, VII, IX, X) tijdelijk beïnvloeden. Warfarine werkt door vitamine K-epoxide reductase te remmen. Fluctuerende vitamine K-inname/absorptie → instabiele INR.
• Bewijs: Case reports & kleine studies tonen INR-fluctuaties bij gelijktijdige inname. Systematische reviews: klinisch significante interactie mogelijk, maar niet consistent. Meer onderzoek nodig.
• Advies (FDA, fabrikant, trombosedienst): Vermijd gelijktijdige inname. Scheid minimaal 2 uur (beter 3-4 uur). Monitor INR vaker bij start/stop/dosiswijziging psyllium.

Overige medicijninteracties (scheid 1-2 uur)

• Carbamazepine, lithium, tetracyclines (doxycycline, minocycline, demeclocycline): verlaagde serumspiegels.
• Digoxine, nitrofurantoïne, salicylaten (aspirine): verlaagde absorptie.
• Antidiabetica (metformine, sulfonylureum, insuline): psyllium verlaagt postprandiële glucose → risico op hypoglycemie.

Bijwerkingen van psyllium

• Gematigd: opgeblaasdheid, winderigheid, lichte krampen, misselijkheid (meestal tijdelijk bij opbouw).
• Zeldzaam/ernstig: obstructie (bij onvoldoende drinken/slikklachten), rectaal bloedverlies, allergie (anafylaxie), hevige obstipatie.

Contra-indicaties

• Darmobstructie/stricturen (voorgeschiedenis).
• Slikstoornissen (dysfagie) – poeder kan opzwellen in keel.
• Ernstige nier-/hartfalen (vochtbalans).
• Onbehandelde diabetes (glucosefluctuaties).

Praktisch advies voor patiënten op warfarine

1. Informeer trombosedienst/huisarts voordat u psyllium start/stopt/wijzigt.
2. Neem psyllium 's middags of 's avonds, warfarine 's avonds (standaard) → scheiding ≥3 uur.
3. Houd vezelinname constant (dieet + supplement) → stabiele vitamine K-absorptie.
4. INR controleren 1 week na start/stop/dosiswijziging psyllium.
5. Kies psylliumproduct zonder toegevoegde suikers/kunstmatige zoetstoffen.

Psyllium is waardevol voor darmgezondheid en cholesterol, maar vereist discipline en medische coördinatie bij anticoagulantie.