Wat is Tongkat Ali?
Eurycoma longifolia Jack, struikachtige plant Zuidoost-Azië (Maleisië, Indonesië, Thailand). 'Malaysische ginseng'. Wortel gebruikt als supplement. Effecten: hormonaal, antibacterieel, antikanker, seksueel.
1. Spermakwaliteit & vruchtbaarheid (mannen)
- Rattenstudie (Clinics): 14 dagen supplementatie → ↑ spermatogenese, ↑ spermacellen, zelfs na oestrogeen-induceerde suppressie
- Humane pilotstudies: verbetering spermaconcentratie, motiliteit, morfologie, volume
- Mechanisme: ↑ LH/FSH → ↑ testosteron → spermatogenese; antioxidanten beschermen spermadna
2. Testosteronverhoging
- Rattenstudie (Nat Prod Commun): significante ↑ testosteron
- Humane data: beperkt, kleine studies (mannen met lage testosteron, sporters)
- Geen effect bij eugonadale mannen met normale testosteron
- WADA: niet op verboden lijst, maar voorzichtig bij elite sport
3. Seksuele opwending & libido
- Ratten: 'krachtige stimulator seksueel gedrag' (Exp Anim)
- Mensen: anekdotisch, kleine studies → verbeterde erectiefunctie, libido, tevredenheid
- Waarschijnlijk gemedieerd door testosteron + dopaminerge effecten
4. Antibacteriële activiteit
- Blad/stengel extracten: effectief tegen S. aureus, E. coli, P. aeruginosa, B. subtilis (Saudi Med J)
- Quassinoïden (eurycomanone) & alkaloïden verantwoordelijk
- Potentieel voor topicaal/orale infectiebehandeling
5. Antikanker (apoptose inductie)
- In vitro: Tongkat ali extracten induceren apoptose (geprogrammeerde celdood) in diverse kankercellijnen (leukemie, borst, prostaat, long, kolonkanker)
- Mitochondriaal pathway, caspase activering, Bcl-2 downregulatie
- Selectiviteit: kankercellen gevoeliger dan gezonde cellen
- Alleen preklinisch – geen humane data
Vormen, dosering & kwaliteit
- Wortelpoeder, gestandaardiseerd extract (eurycomanone 0,8-1,5%), capsule, thee
- Dosering studies: 200-400 mg extract/dag (humaan), 100-200 mg/kg (rat)
- Kwaliteit cruciaal: vervalste producten, verontreiniging (zwaar metalen, medicijnen)
- Alleen GMP, derde-partij geteste merken
Bijwerkingen & contra-indicaties
- Insomnie, onrust, irritabiliteit, verhoogde hartslag, bloeddruk (stimulerend)
- Interacties: bloedverdunners, antihypertensiva, diabetesmedicijnen, immunosupressiva, hormoontherapie
- Contra: hormoongevoelige kankers (borst, prostaat, eierstok, endometrium), lever/nierfalen, zwangerschap/borstvoeding, kinderen
- Langdurig gebruik: onbekende veiligheid
