Sinusitis (ontsteking bijholtes) geeft verstopping, pijn, druk, hoofdpijn, postnasale drip. Standaardbehandeling: orale ontzwellingmiddelen (pseudo-efedrine, fenylefrine) – maar deze verhogen bloeddruk en hartslag en zijn gecontra-indiceerd bij onvoldoende gecontroleerde hypertensie, hartfalen, coronaire hartziekte, CVA-vorgeschiedenis. Veilige alternatieven bestaan.

1. Sinusirrigatie (Neusspoeling) – Gouden Standaard Zonder Medicijnen

• Neti-pot / squeeze bottle / neusdouche: Isotonische zoutoplossing (9 g/L = 0,9% NaCl) lauw (37-40°C). Gedestilleerd/gekoeld gekookt water of gefilterd (0,2 micron) – geen waterkraanwater (risico Naegleria fowleri).
• Techniek: Over gootsteen, hoofd naar zijde, spuit in bovste neusgat, vloeit uit onderste. Ademen door mond. Herhalen anderzijds. Zacht snuiten.
• Frequentie: 1-2x/dag acuut, 2-3x/week onderhoud.
• Voordelen: Verwijdert slijm, allergenen, bacteriën, onstekingsmediatoren. Geen systeemwerking, geen BP-effect. Bewijs voor vermindering symptomen, antibioticagebruik, ziekteverzuim.

2. Stoominhalatie (Met of Zonder Aromatherapie)

• Kook water, giet in kom, handdoek over hoofd, 10-15 min inademen.
• Voeg 2-3 druppels essentiële olie: eucalyptus (1,8-cineol → mucolytisch, anti-inflammatoir), pepermunt (menthol → koudreceptor stimulatie → subjectieve ontstopping), tijm, lavendel.
• Let op: Geen essentiële oliën bij astma (kan bronchospasme triggeren), zwangerschap, kinderen <6 jr, epilepsie. Nooit ongediund op huid/slijmvlies.
• Geen BP-effect. Vermijd koken met gezicht boven pan (brandgevaar).

3. Medicatie: Wat Wel en Niet

Vermijden (Verhogen BP)	Veilig / Gunstig
Pseudo-efedrine (Sudafed, veel combi's)	Paracetamol (pijn/koorts) – max 3-4g/dag
Fenylefrine (minder effectief, toch BP risico)	Corticosteroïde neusspray (mometasone, fluticason, budesonide) – 1e keus chronisch
Oxymetazoline/xylometazoline neusspray >5-7 dagen	Antihistaminica (cetirizine, loratadine, fexofenadine) – bij allergie
Combinatiepreparaten met bovenstaande	Zoutwater sprays/druppels (isotonisch/hypertonisch)
	Coricidin HBP (paracetamol + chlorfeniramine) – alleen VS, NL niet geregistreerd

4. Leefstijl en Ondersteunende Maatregelen

• Hydratatie: 2-3 L/dag → verdunt slijm.
• Luchthumidificatie: 40-60% (verdamper, waterbakken op verwarming).
• Hoofdkussen verhoogd slapen (15-20 cm) → betere drainage.
• Rookstop, vermijd rook/irritanten.
• Allergenvermijding (stofmijt, huisdieren, schimmel) bij allergische component.
• Regelmatig bewegen → betere circulatie, immuunfunctie.

Wanneer naar Huisarts/OOR-arts?

• Symptomen > 10 dagen zonder verbetering.
• Hoge koorts (>38,5°C), hevige hoofdpijn, gezichtsverlies, visusveranderingen, proptose, verwardheid → complicaties (orbitale cellulitis, intracraniële extensie).
• Terugkerende sinusitis (>4x/jaar) → CT schedelbasis, allergietesten, immunologie.
• Poliepen, verdacht op tumor.

Belangrijk: Altijd huisarts of apotheker raadplegen voordat je begint met nieuwe medicatie, ook vrij verkrijgbare. Bloeddagboek bijhouden bij start nieuwe behandeling.