Gesynchroniseerd samenspel van organen, enzymen, spieren

Elk GI-gedeelte speelt rol. Moleculaire structuurverschillen (koolhydraten vs eiwitten vs vetten) → verschillende afbraakpaden.

Fase 1: Mond – mechanisch & chemisch

• Tanden: kauwen → bolus (bolvormig)
• Speekselklieren: speekselamylase → koolhydraatafbraak
• Slijmvlies met klieren → bescherming/lubricatie
• Gladde spieren: peristaltiek → transport slokdarm → maag

Maag: pepsine & proteïnedigestie

• Bolus passeert ondere slokdarmsfincter
• Zien/ruiken voedsel → hersenen → gastrine (endocriene cellen maag)
• Gastrine → maagzuur (pariëtaalcellen)
• Maagzuur → pepsinogeen (hoofdcellen) → pepsine (actief < pH 5)
• Pepsine: eiwitten → peptiden (simpler, opneembaar)

Protease: verder eiwitafbraak in maag

• Maagwand klieren scheiden protease
• Zoutzuur + protease → intacte eiwitten → aminozuren
• Aminozuren = stikstofhoudende bouwstenen

Dunne darm: afronding & opname

• Maagspieren → chymus naar duodenum
• Duodenum/alvleesklier: trypsine → vervolg afbraak
• Darmslijmvlies: peptidase → peptiden → aminozuren
• Opname aminozuren → bloedbaan → hersamenstellen tot nieuwe eiwitten voor celfunctie

Samenvatting

Eiwitvertering = cascade: pepsine (maag) → trypsine (duodenum) → peptidase (darm) → aminozuren → opname → herbouw. Elke stap essentieel, pH-afhankelijk, enzymgespecificeerd.