Een getrokken intercostale spier (thoracale spier) ontstaat door plotselinge rotatie, heffen, hoesten, niesen of directe trauma. Pijn is scherp, lokaal, verergerd door ademhalen, hoesten, niesen, rotatie, buigen. Meestal zelflimiterend (2-6 weken), maar kan fractuur/pleuritis/longembolie simuleren.
Symptomen
- Pijn: Scherp, stekend, lokaal aan kostenboog/ribben, verergerd door diepe inademing, hoesten, niesen, lachen, rotatie romp.
- Drukpijn: Palpatie intercostale ruimtes, kostenchondrale overgangen.
- Zwelling/hematoma: Zichtbaar bij ernste ruptuur (zeldzaam).
- Beperkte expansie thorax: Ondiepe ademhaling → verminderde ventilatie, risico atelectase.
- Uitstraling: Naar schouder, nek, rug, buik (myofasciale triggerpunten).
- Spierzwakte: Moeite met heffen, duwen, trekken.
Differentiaaldiagnose (denk aan)
- Ribbreuk (meerdere ribben, flail chest, pneumothorax risico)
- Kostenchondritis (Tietze: zwelling kostenchondrale overgangen)
- Pleuritis (pleuritische pijn, koorts, vocht op RX)
- Longembolie (plotselinge dyspnee, tachycardie, hemoptyse, risicofactoren)
- Hartischemie (angina, infarct – stralend, inspanningsgerelateerd, risicofactoren)
- Herpes zoster (shingles – dermatomaal, vesicles, prodromale pijn)
Behandeling
- Relatieve rust: Vermijd pijnprokerende bewegingen, geen zwaar heffen.
- Pijnstilling: Paracetamol 1g 4x/dag (basis). NSAID's (ibuprofen 400-600 mg 3x/dag, naproxen 250-500 mg 2x/dag) – korte termijn, maagbescherming. Topicaal NSAID gel (diclofenac, ketoprofen) – minder systeemische bijwerkingen.
- Ademhalingsoefeningen: Diepe diafragmatische ademhaling 5-10x/uur → voorkomt atelectase, pijnverlichting via gate control.
- Ijs/koude compressen: Eerste 48u, 15-20 min 3-4x/dag (acute fase).
- Warmte: Na 48-72u (spierontspanning, doorbloeding).
- Fysiotherapie: Mobilisatie thorax, strekken intercostalen, versterking core/schoudergordel, taping (kinesio/rigide).
- Intercostale blokkade: Lokale anesthetica ± corticosteroïde bij refectaire pijn (pijnspecialist).
Hersteltijd
- Graad I (mild): 1-3 weken
- Graad II (gedeeltelijke scheuring): 3-6 weken
- Graad III (complete ruptuur): 6-12 weken, soms chirurgie
Wanneer naar huisarts/SEH?
- Kortademigheid, cyanose, hemodynamische instabiliteit
- Koorts, hoest met bloed/puistjes
- Pijn onbeheersbaar met orale analgetica
- Verdenking op ribbreuk (crepitatiem, flail segment, pneumothorax op RX)
- Symptomen > 6 weken zonder verbetering
