TENS (Transcutane Elektrische ZenuwStimulatie) wordt oorspronkelijk voor pijnbestrijding gebruikt, maar kan ook spiervezels stimuleren tot krachtigere contracties dan willekeurig mogelijk. Dit vervangt geen training, maar kan supplementeren (revalidatie, immobilisatie, spierherstel).
Stapsgewijze Gids Voor Spierversterking
Stap 1: Doel Bepalen
- Welke spiergroep? (bijv. quadriceps, biceps, glutei).
- Wat is doel? Kracht, uithoudingsvermogen, atrofiepreventie, herstel na immobilisatie?
- Realistische verwachtingen: TENS induceert onwillkürlijke contracties, geen functionele bewegingspatronen.
Stap 2: Elektrodeplaatsering (Cruciaal)
- 2 of 4 elektroden (zelfklevend, hydrogel).
- Plaats over de spierbuik, langs de vezelrichting (motorische punten).
- Voorbeeld quadriceps: 1 proximaal (tegenover trochanter major), 1 distaal (boven knieschijf), beide op rectus femoris/vastus lateralis.
- Afstand: 3-5 cm tussen elektroden. Geen overlappende gel.
- Huid schoon, droog, haarloos (scheren).
Stap 3: Instellingen Voor Spierstimulatie (NMES/EMS Modus)
- Frequentie: 30-50 Hz (kracht), 10-20 Hz (uithouding).
- Pulsbreedte: 200-400 μs.
- Contractietijd: 5-10 sec (kracht), 10-20 sec (uithouding).
- Rusttijd: 1:1 tot 1:5 (contractie:rust). Bijv. 10 sec aan, 50 sec uit.
- Ramp-up/down: 1-2 sec (comfortabel).
- Intensiteit: Verhoog tot zichtbare/spreekbare krachtige contractie zonder pijn. Niet maximaal tolerabel.
Stap 4: Logboek Bijhouden
Noteer: datum, spiergroep, instellingen (Hz, μs, on/off, intensiteit mA), duur, aantal reps, subjectieve inspanning (RPE), spierpijn volgende dag. Meet ook: maximaal gewicht/herhalingen zonder TENS voor baseline.
Stap 5: Rust En Herstel
- 48 uur rust voor dezelfde spiergroep (zoals krachttraining).
- Proteinrijk dieet (1,6-2,2g/kg/dag), hydratatie, slaap 7-9u.
- Kombineer met actieve oefeningen zodra mogelijk (functioneel herstel).
Contra-indicaties En Waarschuwingen
- Pacemaker / ICD / neurostimulator – absolute contra-indicatie.
- Epilepsie (kan aanval triggeren).
- Zwangerschap (buik/rug/uterus).
- Maligniteit in behandelgebied.
- Acute trombose / tromboflebitis.
- Gevoelsverlies in behandelgebied (geen pijngrenzen).
- Elektroden nooit op: ogen, voorhoofd, halsslagader (carotis sinus), hartgebied, beschadigde huid, botuitstulpingen.
Raadpleeg altijd fysiotherapeut/arts voordat je start. Correcte instelling en plaatsing zijn essentieel voor effect en veiligheid.
