Miljoenen mensen kampen met chronische lage rugpijn. Een veelvoorkomende oorzaak is een probleem met een of meer wervelschijven. Deze schijven fungeren als schokdempers tussen de wervels en maken beweging mogelijk. Door slijtage, letsel of ziekte kunnen ze schade oplopen, wat leidt tot acute of chronische klachten.

Anatomie en functie van wervelschijven

De wervelkolom bestaat uit wervels (botten) die door spieren, ligamenten en pezen samengehouden worden. Tussen elke twee wervels zit een schijf: een taai vezelring (annulus fibrosus) om een gelei-achtig centrum (nucleus pulposus). Schijven dempen stoten en staan buigen, strekken en draaien toe. Het lumbale gebied (L1-L5) en de nek zijn meest vatbaar voor schijfproblemen.

Veelvoorkomende schijfaandoeningen

Degeneratie en uitpuiling (bulging disc)

Met de leeftijd verliezen schijven vocht, worden minder elastisch en kunnen kleiner worden. Het gelei-achtige centrum kan dan naar buiten drukken zonder de vezelring te doorbreken. Veel mensen hebben een dergelijke uitpuiling zonder klachten.

Hernia (gescheurde schijf)

Als de vezelring scheurt en het centrum doorbreekt, spreekt men van een hernia. Dit kan direct op zenuwen drukken en pijn, tintelingen of zwakte veroorzaken die uitstralen naar de benen (ischias). De L5-S1 schijf is het meest aan een hernia.

Symptomen en diagnose

Klachten variëren van gelokaliseerde rugpijn tot uitstralende pijn, gevoelloosheid, tintelingen, zwakte in de benen, en in ernste gevallen verlies van blaas- of darmpontrole. De diagnose wordt gesteld op basis van anamnese, lichamelijk onderzoek en beeldvorming (MRI, CT-scan, röntgen).

Behandeling en preventie

Conservatieve behandeling (medicatie, fysiotherapie, rugbandage) helpt vaak. Chirurgie is voorbehouden aan ernstige gevallen. Preventie richt zich op: juiste heftechnieken (buigen met de knieën), regelmatige training van kern- en rugspieren (2-3 keer per week), gezond gewicht en goede houding bij werk en rust.

Een actieve houding, kennis van je eigen rug en tijdige interventie zijn de sleutels tot een gezonde wervelkolom.