Pathofysiologie

Alzheimer = progressieve hersencelschade → verlies neurotransmitters. Acetylcholine (ACh) is een van de meest betrokken. Afname → geheugen-/aandachtsproblemen.

Cholinerge neuronen & signalering

ACh geproduceerd in cholinerge neuronen (hersenen/ruggenmerg). Functies: cognitieve verwerking, motoriek. Vrijgave → binding aan receptoren op aangrenzende neuron → signaaloverdracht.

Kwetsbare regio: Nucleus Basalis van Meynert (NbM)

In basale voorhersenen. Neuronen projecteren naar cortex (leren/geheugen) en amygdala (emoties/aandacht). Deze netwerk is selectief aangedaan bij Alzheimer.

Historische ontdekkingen

• Jaren '70: ACh-blokkers → geheugenstoornissen.
• Jaren '80: Choline-acetyltransferase (ChAT, enzym voor ACh-synthese) ↓↓ in Alzheimer-hersenen, correleert met ernst.
• Jaren '80: Aantal cholinerge neuronen basale voorhersenen ↓↓.
• Recenter: ACh-receptoren afname/verstoring.

Behandeling: Acetylcholinesteraseremmers

Remmen enzym dat ACh afbreekt → ACh-niveaus tijdelijk ↑. Genezen niet (celverlies gaat door), maar vertragen achteruitgang en verbeteren tijdelijk cognitie/functie. Voorbeelden: donepezil, rivastigmine, galantamine.