Wat is DHEA?
Dehydroepiandrosteron (DHEA) is het meest voorkomende steroïdhormoon in het lichaam, geproduceerd door de bijnieren. Het is een voorloper van testosteron en oestrogeen. Productie piekt op 20-30 jarige leeftijd en daalt daarna jaarlijks met ~2%.
Potentiële voordelen (onderzoekingsfase)
- Bijnierinsufficiëntie / Addison: FDA-goedgekeurd indicatie (Mayo Clinic: graad B bewijs).
- SLE (systemische lupus erythematosus): Mayo Clinic graad B; kan ziekteactiviteit verlagen.
- Depressie (HIV-gerelateerd, midlife): Voorlopig positief, meer RCTs nodig.
- Osteoporose / botdensiteit: Studies tonen toename wervelkolomdensiteit bij oudere vrouwen (Saint Louis Univ., 2 jaar, +2%).
- Huidveroudering: Topicale DHEA verbeterde hydratatie, elasticiteit, collageen (J Steroid Biochem, 2008).
- Cognitie / hersengroei: Dierstudies tonen verhoogde neurogenese; humane data beperkt.
Dosering en veiligheid
| Groep | Adviesdosering | Opmerking |
| Volwassenen >18 jr | 25-50 mg/dag (max 100 mg onder toezicht) | Niet aanbevolen <40 jr zonder indicatie |
| Ouderen (>65) | Start 10-25 mg, langzaam opbouwen | Hogere risico op bijwerkingen |
Belangrijk: DHEA is vetoplosbaar, ophoping in weefsels mogelijk. Jaarlijkse hormooncontrole verplicht.
Bijwerkingen en contro-indicaties
- Vrouwen: acne, hirsutisme, stemverlaging, cyclusverstoring, borstpijn
- Mannen: gynaecomastie, testiculaire atrofie, agressie
- Beiden: hoofdpijn, slapeloosheid, verhoogde bloeddruk, leverbelasting
- Verboden: zwangerschap, borstvoeding, hormoongevoelige kankers (borst, prostaat, eierstok), leverziektes, bipolaire stoornis (risico op manie)
Kwaliteit van supplementen
In de EU is DHEA receptplichtig. In de VS (DSHEA-wet) is kwaliteit niet gegarandeerd. Kies gegarandeerde merken (USP/NSF gecertificeerd) en overleg altijd met uw huisarts of endocrinoloog voordat u begint.
Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win