Vanaf de geboorte communiceert een baby: lachen, schoppen, giecheln. De eerste 18 maanden zijn gekenmerkt door snelle psychologische en emotionele groei. Bespreek met kinderarts voor dieper inzicht.

Erikson's fasemodel: vertrouwen vs wantrouwen (0-18 mnd)

Snelle reactie op huilen (honger, luier, liefde) → kind leert vertrouwen. Negeeren → eigenwaarde ondermijnd, frustratie.

0-6 maanden: huilen als taal

• Huilen = honger, koud, verbaasd, bang, nat, moe, pijn.
• Ouders leren typen huilen onderscheiden.
• 1-2 mnd: glimlachen bij herkenning/andere glimlach.
• 4 mnd: lachen/giechelen bij tevredenheid/herkenning.

6-12 maanden: relatie met de wereld

• Vreemdenangst, scheidingsangst ouders.
• Fascinerend: eigen Spiegelbeeld.
• Reageert op naam.
• Begrip acceptabel gedrag, reageert op commando's.

12-18 maanden: hechting & namaken

• Ouderlijke hechting, scheidingsangst.
• Complexere interacties: delen speelgoed/boeken.
• Namaken volwassenen (Leisa Oesterreich).
• "Optreden" wanneer gedrag positieve reactie (klappen) oplevert.

Emotionele ontwikkeling is een dans tussen kind en verzorger: responsiviteit bouwt vertrouwen, de basis voor alle latere relaties.