Adrenerge systemen: natuurlijke hormonen vs. geneesmiddelen

Gevaar → vecht-of-vlucht → bijnieren activeren → adrenerge systeem vrijgt agonisten (sympathicomimetica) die sympathicus nabootsen.

Catecholamines

Hormonen uit bijnieren bij stress: adrenaline (epinefrine), dopamine, noradrenaline. Functie: ademhaling, hartslag, bloeddruk, spierkracht, alertheid verhogen. Bloedstroom van huid naar hersenen/nieren/hart.

Non-catecholamines

Adrenerge geneesmiddelen die alfa-/bètareceptoren activeren. Geen catechol-kern. Voorbeelden: efedrine, fenylefrine, amfetamine, metaraminol, methoxamine. Toepassingen: vaatvernauwing, spierontspanning, neus/oog, bronchusverwijding.

Kernverschillen

• Catecholamines = endogeen, altijd direct werkend.
• Non-catecholamines = exogeen geneesmiddelen; direct, indirect of dubbelwerkend (bijv. isotharine, terbutaline, albuterol direct; efedrine dubbel).
• Non-catecholamines: na operatie toedienbaar, langer werkzaam, kunnen bloed-hersenbarrière passeren.
• Levensreddend in near-death situaties, op meerdere manieren.