Hoe plukken littekens veroorzaakt

Mechanische schade aan de epidermis en dermis → ontsteking, weefselnecrose, afwijkende collageenproductie. Resultaat: ingedoken littekens (boxcar, icepick, rolling) of verhoogde (keloïden). Genetica bepaalt mate van verhoogde littekenvorming (keloïden vaker bij donkerdere huid, familiere).

Littekentypes na plukken

• Boxcar: ondiep, scherpe randen, grote poriën-achtig.
• Icepick: diep, smal, prikwond-achtig.
• Rolling: hobbelig, golvend door verankerde strengen.
• Keloïd: verdikt, rood, jeukend, groeiend buiten wondranden.
• Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH): rode/bruine/witte vlekken, geen textuurverandering, vervaagt langzaam.

Behandelopties (dermatoloog/plastisch chirurg)

• Littekenchirurgie (excisie, elevatie, transplantatie): verhoogt ingedoken littekens.
• Fillers (HA, collageen, eigen vet): direct opvul effect, tijdelijk.
• Laserresurfacing (fractioneel CO2, Erbium, niet-ablatief): textuurverbetering.
• Chemische peelings (TCA, glycolzuur): oppervlakkige littekens, pigment.
• Dermabrasie/microdermabrasie: mechanische resurfacing.
• Subcisie: voor rolling scars.

Realistische verwachtingen

• Meerdere sessies (vaak 3-6+) nodig voor grote verbetering.
• Kosten: honderden tot >€1000 per sessie; meestal niet verzekerd.
• Bijwerkingen: weken roodheid, schilfering, irritatie, extreme zongevoeligheid.

Preventie is beter dan genezen

1. Stop met plukken. Laat puistjes rusten.
2. Ernstige/cystische acne → dermatoloog voor medicamenteuze behandeling (topica, orale middelen, isotretinoïne).
3. Compulsief plukken (dermatillomanie) → huisarts/psychiater voor cognitieve gedragstherapie, eventueel SSRI.
4. Dagelijkse milde reiniging, niet-comedogene producten, zonbescherming.

Genetica telt mee

Als familieleden slecht litteken na plukken, bent u extra kwetsbaar. Voorkom schade door früh en effectief acne te behandelen.