| Oorzaak | Kenmerken | Behandeling |
| Muggenbeten | Enkele rode, jeukende bultjes; onmiddellijk/vertragd; kunnen virussen dragen (West Nile, Zika, dengue) | Koelkompres, hydrocortison 1%, oraal antihistaminicum (cetirizine); DEET/icaridine repellent |
| Vlooienbeten | Kleine rode bultjes, vaak in groepen/rijtjes; enkels, knieën, taille, oksels; intense jeuk | Zoals muggen; **milieu behandelen** (huishoudenspray, wassen 60°C, stofzuigen, dieren behandelen) |
| Bedwantsen | Rode, jeukende bultjes vaak in lijn/cluster; nachtelijk; verbergen in matras, meubels, bagage; 5-10 dagen voedingsinterval, leven tot 1 jaar zonder voedsel | Symptomatisch (zoals muggen); **professionele ongediertebestrijding noodzakelijk**; wassen 60°C, diepvries, stoom |
| Schurft (Sarcoptes scabiei) | Intense jeuk (erger 's nachts), bultjes/bultjes in vouwen (vingertussen, polsen, ellebogen, genitalia, billen); graafgangetjes zichtbaar; besmettelijk door huid-huid contact | **Permethrine 5% crème** of **ivermectine oraal** (recept); hele huisgenoten tegelijk behandelen; wassen 60°C |
Algemene symptomatische verlichting jeuk
- Koele compressen / havermoutbad.
- Calamine lotion, hydrocortison 1% crème (max 1 wk gezicht/vouwen).
- Oraal antihistaminicum (cetirizine 10 mg, loratadine 10 mg) – minder sedatie dan difenhydramine.
- Nagels kort knippen, handschoenen 's nachts (kinderen) om krassen te voorkomen.
Waarschuwing: Niet kraken!
Krassen → bacteriële superinfectie (impétigo, cellulitis) → antibiotica nodig, littekenrisico. Cellulitis: snelle uitstraling, rood, warm, pijnlijk, koorts → **acute huisarts/SEH**.
Milieubehandeling bij parasieten
- Bedwantsen/vlooien/schurft: wassen beddengoed/kleding 60°C, droger hoge temperatuur, of 72 uur diepvries (-20°C). Stofzuigen matras/meubels, zakken afsluiten & verwijderen.
- Huisdieren behandelen (vlooien).
- Professionele ongediertebestrijding bij bedwantsen (meerdere behandelingen nodig).
Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win