Jicht, een pijnlijke artritisvorm door urzuurkristallen in gewrichten (vaak grote teen), treft voornamelijk mannen >40 jaar, overgewichtigen, alcoholgebruikers en vrouwen na de menopauze. De relatie met cafeïne is complex: studies tonen zowel bescherming als risico, afhankelijk van bron en patroon.

Twee tegenovergestelde mechanismen

Cafeïne bevat deoxypurines (purines verhogen jictrisico). Een afbraakstof, methylzuur, kan in zeldzame gevallen jicht triggeren. Maar: cafeïne lijkt structureel op allopurinol, het medicijn dat urzuur verlaagt. Dit zou een beschermend effect kunnen verklaren.

Koffie: langdurig drinken = lager risico

Een 12-jarige studie bij 45.469 mannen (Arthritis & Rheumatism, 2007): 4+ koppen koffie/dag → 40% lager jictrisico; 6+ koppen → 59% lager. Urzuurwaarden waren lager bij hoge koffie-inname. Thee liet dit effect niet zien, wat suggereert dat niet cafeïne maar een andere stof in koffie (bijv. chlorogenezuur) de bescherming biedt.

Kortetermijn 'binges' = gevaar

Een Boston-onderzoek (2010) toonde: iemand die normaal 2-3 koppen drinkt en plotseling ophoogt naar 3-4, verhoogt het risico op een jichtaanval met 40-80%. Allopurinol doet dit ook bij start. Conclusie: constante, matige koffie-inname beschermt; plotselinge piekbelasting triggert aanval.