Onze cellen hebben constant voedingsstoffen nodig voor energie, bouwstenen en chemische reacties. Twee hoofdcategorieën bepalen ons dieet.

Macronutriënten: energie en bouwstoffen

• Koolhydraten: Hoofdbron glucose → ATP (celenergie). Volle granen, groenten, fruit, peulvruchten.
• Eiwitten: Aminozuren voor enzymen, hormonen, structuur, transport, immuniteit. Vlees, vis, eieren, zuivel, bonen, noten, tofu.
• Vetten: Energiedrager, celmembraan, hormoonvoorlopers, vitamine-opname. Onverzadigd (olijfolie, noten, vis) > verzadigd/trans.

Tijdens vertering worden macromoleculen afgebroken tot kleine eenheden (glucose, aminozuren, vetzuren/glycerol), geabsorbeerd en in cellen met zuurstof verbrand tot ATP.

Micronutriënten: de regelaars

• Vitamines: Coenzymen voor enzymen. Zonder vitamines werken enzymen niet → geen energieproductie uit macronutriënten. Wateroplosbaar (B, C) = dagelijks aanvullen; vetoplosbaar (A, D, E, K) = opslag mogelijk, maar overdosisrisico.
• Mineralen: Enzymcofactoren, vochtbalans (natrium/kalium/chloride), botstructuur (calcium/fosfor/magnesium), zuurstoftransport (ijzer), antioxidanten (selenium/zink/koper).

Balans is de sleutel

Meer is niet beter. Overconsumptie macronutriënten → obesitas + bijkomende ziekten. Overdosis vetoplosbare vitamines → toxiciteit. Te veel mineralen (bijv. ijzer, zink, selenium) → vergiftiging. Een gevarieerd, matig, onverwerkt dieet levert de juiste verhoudingen van nature.