Wat zijn micronutriënten?
Vitamines en mineralen die in kleine hoeveelheden essentieel zijn voor groei/ontwikkeling. Wereldwijde tekorten: vitamine A, foliumzuur, jodium, ijzer, zink → ernstige gevolgen voor kinderen, zwangeren, vrouwen in vruchtbare leeftijd.
Vitamine A (retinol)
- Functie: gezichtsvermogen, huid, tanden, botten, zacht weefsel.
- Bronnen: rood vlees, lever, nier, visolie, eieren, zuivel, verrijkte voeding, β-caroteen (geel/oranje groente/fruit, bladgroenten).
- Tekort: zichtproblemen, infectiegevoeligheid.
Foliumzuur (B9)
- Functie: DNA-synthese, celdeling, weefselvorming, neuralebuisdefecten preventie.
- Bronnen: bladgroenten (spinazie, boerenkool), sinaasappelsap, verrijkte ontbijtgranen.
- 400 µg/dag vóór/during vroege zwangerschap voorkomt defecten.
Jodium
- Functie: schildklierhormonen → gezonde groei.
- Bronnen: jodierzout, vis, kelp, knoflook, sesam, spinazie, pompoen.
- Tekort: vertraagde groei, vermoeidheid, gewichtstoename, koudegevoeligheid, droge huid. >1 miljard mensen risico (UMMC).
IJzer
- Functie: hemoglobine → zuurstoftransport.
- Bronnen: rood vlees, lever, gevogelte, zalm, tonijn, eigeel, gedroogde bonen/vruchten, volkoren, noten, bladgroenten.
- Tekort: anemie (vermoeidheid, kortademig, duizelig, gewichtsverlies, hoofdpijn). Risicogroepen: zwangeren, menstruerende vrouwen, jonge kinderen.
Zink
- Functie: groei, huid, infectiepreventie, wondgenezing.
- Bronnen: rood vlees, gevogelte, oesters, bonen, noten, volkoren, verrijkte granen.
- Tekort: groeivertraging, haaruitval, diarree, trage wondheling, eetlustverlies, gewichtsverlies. Kinderen in ontwikkelingslanden: ↑longontsteking risico.