Haanen haben scherpe sporen die diepe, besmette wonden kunnen veroorzaken. De combinatie van diepe penetratie en hoge bacteriële load (uitstremsels, grond) maakt infectierisico zeer hoog. Snel en correct handelen is cruciaal.
Directe eerste hulp (op locatie)
- Bloeden laten: Als bloeding niet levenbedreigend is, laat het 1-2 minuten bloeden. Bloed spoelt bacteriën uit de wond.
- Grondig spoelen: 5-10 minuten onder lopend lauwwarm water. Verwijder alle zichtbare vuil, veren, grond.
- Was met antibacteriële zeep: Bijv. chlorhexidine 4% of povidon-jodium zeep. Goed inschuimen, afspoelen.
- Desinfecteren: Jodiumoplossing (Betadine®) of chlorhexidine 0,5% op wondranden. Niet in diepe wond gieten (cytotoxisch).
- Afdekken: Steriele gaas + Verband. Niet te strak.
Vervolgstappen (binnen uren)
- Huisarts / spoedpost: Altijd laten beoordelen. Diepe wonden → antibiotica (vaak co-amoxiclav of doxycycline + metronidazol voor anaeroben).
- Tetanuscheck: Laatste DTP < 10 jaar geleden? Anders tetanustoxoïde (+ immunoglobuline bij hoogrisicowond).
- Antibiotica cursus voltooien – ook als het er goed uitziet.
- Controle na 2-3 dagen: Op tekenen infectie (roodheid, zwelling, warmte, pus, koorts, rode strepen).
Bij dieren (honden/katten)
- Zelfde protocol: spoelen, desinfecteren, dierenarts.
- Dierenarts kan wond laten open laten genezen (tweede intentie) of hechten na reiniging.
- Antibiotica + pijnstillers (NSAID voor dieren).
Waarschuwingen – Ga DIRECT naar spoedeisende hulp bij:
- Oncontroleerbare bloeding
- Wond dieper dan 1 cm / bot/zgewricht zichtbaar
- Gevoelsverlies / bewegingsverlies distaal van wond
- Koorts > 38,5°C binnen 24u
- Rode strepen opwaarts (lymfangitis = sepsis risico!)
- Immuungecompromitteerd (diabetes, chemo, biologica, cortison)
Een hanenbeet lijkt onschuldig – maar de combinatie diepte + besmetting is een recept voor ernstige infectie. Onder schat het niet. Professionele wound care is de standaard.
