Lakverdunner is een agressieve mengsel van oplosmiddelen (tolueen, aceton, butylacetaat, methanol, benzeen) dat lak oplost, lijm verwijdert en metaal reinigt. Extreem brandbaar, giftig, kankerverwekkend, teratogeen. Gebruik alleen als absoluut noodzakelijk en met maximale bescherming.

Gevaren per component

Stof	Gevaar	Bron
Benzeen	Leukemie (AML), beenmergaantasting, kankerverwekkend cat. 1A	IARC, WHO
Tolueen	Teratogeen (geboorteafwijkingen: hart, zenuwbuis, klompvoet), neurotoxisch	March of Dimes, Canadese studie 1999: 13x risico 1e trimester
Methanol	Blindheid, zenuwschade, dodelijk bij inslikken (10-30 ml)
Aceton/esters	Irritatie, narcose, ontvetting huid

Acute gezondheidseffecten

• Inademing: Hoofdpijn, duizeligheid, slaperigheid, coördinatiestoornissen, bewusteloosheid, ademhalingsdepressie.
• Huid: Ontvetting, uitgedroogd, barstend, dermatitis, chemische brandwonden.
• Ogen: Steken, tranen, roodheid, cornea-schade, blindheid.
• Inslikken: Slokdarmaetingen, narcose, lever/nierschade, coma, overlijden.

Eerste hulp

• Inademing: Frisse lucht, rust, halfzittend. 112 bij bewusteloosheid/adembeschweren.
• Huid: 15+ min spoelen water. Kleding af. Medische hulp.
• Ogen: 20+ min spoelen (oogdouche). 112 + oogarts.
• Inslikken: GEEN braken. Water/melk drinken. 112. Antigifcentrum bellen (NL: 030-274 88 88).

Veiligheidsvoorschriften (werkplek/thuis)

• Ventilatie: Buiten of professionele afzuiging. Nooit in gesloten ruimte.
• PBM: Chemische handschoenen (nitril/neopreen/butyl – latex gaat door!), beschermingsbril, masker (A2/P3 of zelfcontinerend), beschermende kleding.
• Brandveiligheid: Geen open vuur, roken, vonken. Aardwerkzaamheden. CO₂-blustoestel bij de hand.
• Opslag: Gecertificeerde kasten, koel, gescheiden van zuren/basen/oxidatoren.
• Zwanger/zwanger worden? VOLLEDIG VERMIJDEN. Tolueen risico is onacceptabel.
• Bestaande aandoeningen: Astma/COPD, lever/nier/hartziektes, huidziektes → verergeren door blootstelling.

Veiligere alternatieven

• Waterborne lakken/verven (geen harde oplosmiddelen)
• Citrus-gebaseerde verdunners (d-limoneen) – minder giftig, langzamer
• Biobased oplosmiddelen (ethyl lactate, D-basische esters)
• Mechanisch: schuren, hittegun, afstrijkmes

Lakverdunner is een laatste redmiddel. Kies veiligere producten. Als onvermijdelijk: behandel als gevaarlijke stof – want dat is het.